+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
تهران۱۳۹۶/۰۹/۲۷
اذان صبح:۰۵:۳۸
طلوع آفتاب:۰۷:۰۹
اذان ظهر:۱۲:۰۱
غروب خورشید:۱۶:۵۳
اذان مغرب:۱۷:۱۴

درس اخلاق و معارف اسلامی
تربیت ومربیان تربیتی۶
1390/12/03 ه.ش -  29 ربیع الاول 1433 ه.ق
... علماي اخلاق وقتي كه وارد بحثِ تربيت و خودسازي مي‌شوند، مي‌گويند كه اوّل بايد از ظاهر شروع كرد، چون جنبه عملي است. ظاهر را چه از نظر ديداري، چه از نظر گفتاري و چه از نظر رفتاري مطابق شرع و عقل قرار بده، لذا مي‌گويند: بايد از ظاهر شروع كرد و اسم اين را تربيتِ جوارح مي‌گذارند. دیگر چشم به هر چيزي نگاه نمي‌كند، گوش به هر آهنگي گوش نمي‌دهد، تربيتِ عملي همين است. وقتي انسان وارد مرحله عزم مي‏شود، تصميم می‏گیرد که اعمالش را اصلاح كند. اصلاً در تربيت، اگر «عمل» نباشد، بقيه امور هيچ اثري ندارند...
   
تربیت ومربیان تربیتی۵
1390/11/26 ه.ش -  22 ربیع الاول 1433 ه.ق
...در رابطه با شاخه‌هاي تفكر براي ضبط خيال، تفكّر في آلاء الله را گفتم، حالا سراغ يك تفكر ديگر مي آيم كه ما از آن به موازنه تعبير مي‌كنيم. من قبل از آن كه وارد مسأله موازنه شوم، مطلبي را عرض مي كنم كه البته در گذشته هم اين مطلب را عرض كرده ام؛ تربيت يك امر تحميلي از غير به انسان نيست. همه اينطور فكر مي‌كنند كه تربيت يعني در خدمت يك مربّي باشيد و تحت تربيت او قرار بگيريد و او هم به شما روش رفتاري و گفتاري بدهد. غالباً اينطور فكر مي‌كنند و حال اينكه اين اشتباه است، اين نيست. اگر انسان به طور عميق وارد شود، مي فهمد كه اين امور تربيتي و روش دادن كه ما مي‌گوييم، ريشه در عقل عمليِ انسان دارد. عقل عملي يعني چه؟ يعني آن نيرويي كه انسان با آن خير و شرّ را در اعمال تشخيص مي‌دهد، بحث عمل است. حسن و قبح اعمال را تشخيص مي دهد، به اصطلاح ما عقل عملي تشخيص مي دهد كه اين كار قبيح است و آن كار حسن است، اين شرّ است و آن خير است. انسان، خودش خير و شرّ را تا حدّي نسبت به اعمالش تشخيص مي‌دهد، لذا اينطور نيست كه حتماً بايد كسي بيايد من را تربيت كند. البته غير هم مي‌تواند، امّا بعد برايتان مي‌گويم كه او چه كار مي‌كند. آن كسي كه اساس كار است، خودِ من هستم. خودم بايد خودم را تربيت كنم. به وسيله چه چيزي؟ عقلم. اين كه مي‌گويم تفكّر، مي‌خواهم اين بحث را جا بيندازم...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۴۴)
1390/11/03 ه.ش -  29 صفر 1433 ه.ق
...امام حسین(علیه السلام) بعد از این سه بخش كه خطاب به آن جمع بیش از هزار نفر صحابه و تابعین در منا بود، می فرمایند: خدایا بدون شک تو می دانی آن کاری که ما داریم انجام می دهیم، براي به دست آوردن قدرت سیاسی و ثروت و نعمت های زائد نیست. بلكه برای این بود که اصول و ارزش های دینی ات را که درخشان هم هست بنمایم و ارائه کنم و در کشور و قلمرو حکومت اسلامی اصلاحات پدید بیاورم و بندگان ستمدیده ایمن و برخوردار از حقوقشان باشند، همچنین به وظایف و احکامي که مقرر داشته اي عمل شود. به خدا خطاب می کند. معنایش این است که هدف من بقای اسلام است. قیام من برای بقای اسلام است نه برای ریاست و مال...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۴۳)
1390/11/02 ه.ش -  28 صفر 1433 ه.ق
...امام حسین روشی را که بنی امیه و در رأس آنها معاویه در جامعه به کار گرفتند مطرح مي فرمايد. اولین چیزی که حضرت روي آن دست می گذارد این است كه مي فرمايد: اینها در هر شهری یک سخنور از خودشان روی منبر گذاشته اند. اشاره به این است که اینها مسائل تبلیغاتی در جامعه مسلمین را به دست خودشان گرفته اند. آن موقع رادیو و تلویزیون و روزنامه و اینها نبود، تبلیغات از ناحیه منبرها بود. وعاظ السلاطين درست کرده بودند که منسوبین از ناحیه دستگاه بنی امیه بودند. بعد دارد: زمین و خاک وطن زیر پاي آنها پراکنده شده؛ دست آنها باز است و هر کاری كه بخواهند می کنند. مردمِ بیچاره هم مثل گوسفندان، بنده اینها شده اند و اصلاً قدرت دفاعی از خودشان ندارند...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۴۲)
1390/11/01 ه.ش -  27 صفر 1433 ه.ق
...امام حسین(علیه السلام) در مورد کسانی که در جامعه به عنوان عالم دیني، مردمان خیرخواه و اندرزگو و دلسوز جامعه معرفی شدند و مردم هم اینطور آنها را می شناسند، مي فرمايد: شما در مقابل این آبرویی که الهی است و خداوند در سطح اجنماع به شما داده است، وظایفی دارید که باید به این وظایف عمل کنید. اما این جایگاهی را که شما در جامعه داشتید، از شما گرفتند، چرا سکوت کردید؟! مجاری امور و احکام به دست شما است که بر حلال و حرام امین هستید، یعنی هر چه که مربوط به اداره جامعه است، در هر سه رابطه، چه تقنینی، چه اجرایی و چه قضایی باید به دست شما علماي دين باشد؛ چون شما بر حلال و حرام الهی امین و دانا هستید...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۴۱)
1390/10/30 ه.ش -  26 صفر 1433 ه.ق
‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬... امام حسین برای عالمان دینی وظیفه تعیین کرده و می‏گوید: شما مطابق شأنتان در جامعه عمل نمیکنید، شأن شما در جامعه چیست؟ از شما چه توقعی باید داشت؟ شما باید در سطح جامعه عملاً مبلّغ و مروّج دین باشید، جلوی فسادها و لاابالی‏گریها را بگیرید، اما اصلاً این کار را نمی کنید در مرئی و منظر شما پیمانهای الهی نقض میشود، ولی عین خیالتان نیست و هیچ ناراحت نمیشوید، حتی تعبیر به فزع میکند، یعنی آدم باید ناراحت شود، باید بی‏تاب و پریشان شود که چرا در این جامعه اینقدر خلاف شرع بیّن میشود. دعای خالی خواندن که به درد نمی‏خورد؛ اگر راست می‏گویید، کاری کنید و جلوی خلاف شرع‏ها را بگیرید!...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۴۰)
1390/10/29 ه.ش -  25 صفر 1433 ه.ق
...بخش سوم؛ در اين بخش امام حسین سراغ افرادی که در جلسه حاضر بودند می رود، اما حالا می گویم چه طور آنها را مخاطب قرار می دهد. ما گفتیم که در تاریخ دارد زیر خیمه امام حسین(علیه السلام) در منا بیش از هزار نفر جمعیت بود، دویست نفر از اصحاب پیغمبر و بیش از هشتصد نفر از تابعین بودند. اینجا اين افراد را مخاطب قرار می دهد و خیلی هم روشن است، اينجا صحبت «ایها الناس» نیست. می فرماید: «ثُمَّ أَنْتُمْ أَيُّهَا الْعِصَابَةُ». با «ثم» این جملات را از نظر ادبی از جملات قبل جداسازی می کنند، یعنی این دیگر ربطی به عموم مردم ندارد. شما، ای گروه حاضر گوش كنيد. بعد شروع می کند مي فرمايد: «عِصَابَةٌ بِالْعِلْمِ مَشْهُورَةٌ» اول اینها را از نظر چهره هاشان در اجتماع، به حق یا نا به حق، خطاب مي كند، «عِصَابَةٌ بِالْعِلْمِ مَشْهُورَةٌ وَ بِالْخَيْرِ مَذْكُورَةٌ وَ بِالنَّصِيحَةِ مَعْرُوفَةٌ وَ بِاللَّهِ فِي أَنْفُسِ النَّاسِ مَهَابَةٌ»...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۹)
1390/10/28 ه.ش -  24 صفر 1433 ه.ق
...حضرت در بخش دوم خطبه، سراغ آیات قرآنی در باب امر به معروف و نهی از منکر رفتند، چون آنها روایاتي جعل کرده بودند که کسی حق ندارد به امرا اعتراض كند ولو آنها هر غلطی بکنند و هر کبیره ای مرتکب شوند، مردم باید از آنها اطاعت کنند! حضرت مي فرمايند: ...خدا احبار و ربانیون، یعنی چهره‏های دینی یهود و نصاری را نكوهش مي كند، براي اینکه اینها ظالمانی را كه كارشان منکرات و فساد بود، مي‏ديدند، اما نهیشان نمی کردند. حضرت موضوع را سمت دین یهود و نصاری بُرد، یعنی شما چون در برابر هدم اسلام سکوت کرده‏اید و در برابر ظلم بنی امیه ساکتید، از یهودی ها و نصرانی ها هم بدتر هستید...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۸)
1390/10/27 ه.ش -  23 صفر 1433 ه.ق
...آیا مسأله با این كار تمام شد؟ یعنی اگر امام حسین در مقابل آن سم پاشی های معاویه و بنی امیه، بگوید مسأله اینطور نیست که اینها گفتند، و آن چيزي که پیغمبر گفته است اين سخنان است، مسأله تمام مي شود؟ نه. معاويه یک نوع سمپاشی دیگر و یک کار دیگر هم كرده بود، هدف بني اميه از آن سم پاشی ها و آن کارها این بود که زمام امور مسلمین را به دست خودشان بگیرند و به تدریج به آن اهداف شوم خودشان که براندازی اسلام است برسند و باز همان مسائل شرک را سر جایش برگردانند. با اين وضعيت اگر امام حسین بگوید آنهایی که پیغمبر معرفی کرد اهل بيت هستند نه بني اميه، مطلب تمام می شود؟ شیطنت بني اميه شیطنت قوی ای بود، چون می خواستند خودشان سر کار بمانند. لذا اینجا دیدند با توجه به وضع خودشان و اطلاع جامعه از سوابق اینها بايد كار ديگري انجا دهند. مي دانستند كه با اين وضع و با مشی فعلی شان و اطلاع عده¬ای در مورد همسو نبودن مشي اينها با احکام اسلامی و به تعبیر دیگر لاابالی بودنشان، نمي توانند امور مسلمین را به دست بگیرند، يعني اگر با این وضع موجود به هر کسی كه مختصري شعور داشته باشد بگویند ما مي خواهيم زمام امور را به دست گيريم، مي گويد اينها اهلیت ندارند، لذا اینها آمدند یک دسته از احادیث دیگر را جعل و منتشر کردند که من عرض کردم به كتاب هايشان مراجعه کنید. در جلسه گذشته هم چند روایت از آن روايات جعلي را خواندنم كه همه از کتب عامّه بود. در کنز العمال و صحاح و سنن آنها بود...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۷)
1390/10/26 ه.ش -  22 صفر 1433 ه.ق
...ائمه می خواستند مردم را كج فهمی و درك ناصحيح نسبت به دین بیرون بکشند. بنی امیه می خواست از جهالت مردم نسبت به اسلام سوء استفاده کند و آنها را همان طور نگه دارد. علی(علیه السلام) مي فرمايد: امام، باید معصوم باشد و معصوم هست؛ نه لغزشی دارد و نه خطایی می کند. اما بین امیه غیر این را جعل کرده و به پیغمبر نسبت می‏دادند که امام هر گناه‏کاری که بود از او تبعیت کنید....
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۶)
1390/10/25 ه.ش -  21 صفر 1433 ه.ق
... قرآن از نظر ارزشی، نبوت را کمتر از امامت مطرح می¬کند. یعنی ارزش معنوی این منصب و جایگاه را بالاتر از نبوت مي داند. از امام باقر(علیه السلام) است كه می فرماید: قبل از آن که خدا بخواهد منصب نبوت را به ابراهیم نبی بدهد، عبودیت را به او عطا كرد. بعد از نبوت رسالت را به او داد. همه اینها پیش از خلیل بودنش بود. سپس خلیلش کرد، اما امامش نکرد، «فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ الْأَشْيَاءَ قَالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماما» وقتی همه اینها در او جمع شد، آخر کار به او گفت: حالا تو لیاقت پیدا کردی که من منصب و جایگاه امامت را به تو بدهم...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۵)
1390/10/24 ه.ش -  20 صفر 1433 ه.ق
...اینجا است که انسان، قبل از این که كسي بخواهد بیدارش کند، خودش چشم باز می کند و مي بيند که هسته مرکزی بقای اسلام، اهل بیت و اطاعت از اهل بیت است. امام حسینی که الآن آمده و می خواهد مواجهه شرک و کفر با توحید و اسلام را مطرح کند، بحث اهل بيت را مطرح مي كند؛ اين يعني اهل بيت هسته مركزي بقاي اسلام هستند. مسأله اصلی، اطاعت از اهل بیت است. امام حسین با این کار می خواست جایگاه اهل بیت را در این آیین مشخص کند، جایگاه ايشان جایگاهی است که حیات اسلام و حیات توحید بستگی به وجود اینها دارد...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۴)
1390/09/16 ه.ش -  11 محرم 1433 ه.ق
 ... حضرت خطاب به اين هزار نفر صحابه و تابعين میفرماید: «فَإِنَّكُمْ إِلَّا تَنْصُرُونَا وَ تُنْصِفُونَا قَوِيَ الظَّلَمَةُ عَلَيْكُمْ وَ عَمِلُوا فِي إِطْفَاءِ نُورِ نَبِيِّكُمْ» اگر شما در اين كار به من كمك نكنيد، قواي ظلمه را زياد ميكنيد و در خاموش كردن نور نبوّت كمك كرده ايد. «وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا وَ إِلَيْهِ أَنَبْنَا وَ إِلَيْهِ الْمَصِير» ما كه دست از وظيفه خودمان بر نميداريم! اگر شماها از كشته شدن ميترسيد، من كه نميترسم! پس من ميروم و كشته ميشوم؛ بهخاطر اينكه اسلام باقي بماند. حضرت همين كار را هم كرد...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۳)
1390/09/15 ه.ش -  10 محرم 1433 ه.ق
... حضرت مي¬فرمايد: «وَ الْعُمْيُ وَ الْبُكْمُ وَ الزَّمِنُ فِي الْمَدَائِنِ مُهْمَلَةٌ لَا تَرْحَمُونَ وَ لَا فِي مَنْزِلَتِكُمْ تَعْمَلُون»، اين مردم کور، لال، زمین‌گیر و بیچاره‏اند. بیچاره‌ها در این جامعه بی¬کس هستند و کسی هم نیست كه به دادشان برسد. چرا اينها اين¬طور شدند. حضرت مي¬فرمايد: «وَ بِالِادِّهَانِ وَ الْمُصَانَعَةِ عِنْدَ الظَّلَمَةِ تَأْمَنُونَ» حضرت کاملاً روی نقطه حساس دست می‌گذارد و می‏فرماید: همه اینها به خاطر این است که شما می‌خواهید از معاویه امان بگیرید. شما برای اینكه از تهدیدهای معاویه ایمن باشید، عهدهایی را که با پیغمبر داشتید، زیر پا گذاشتید و مردم را بیچاره رها کردید؛ حال اینکه همه بخش¬نامه¬های معاویه مورد نهی الهی است...
   
امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور(۳۲)
1390/09/14 ه.ش -  9 محرم 1433 ه.ق
...امر به معروف و نهی از منکر نکردن، معصیت و گناه کبیره است. پيغمبر اکرم فرمودند: «إِذَا عَمِلَ بِهَا (المعصیۀ) عَلَانِيَةً وَ لَمْ يُغَيَّرْ عَلَيْهِ» اگر بنا شود کسی علناً معصیت کند و هیچ كس هم او را نکوهش نکند، یعنی نهی از منکر نکند، «أَضَرَّتِ الْعَامَّةَ» اینجا اجتماع ضرر میبیند. امام صادق(علیه‌السلام) در ذيل فرمايشات پيغمبر، فرمودند: «وَ ذَلِكَ أَنَّهُ يُذِلُّ بِعَمَلِهِ دِينَ اللَّهِ» چرا گناه علنی به عامه مردم و اجتماع ضرر می‌زند؟ چون عامل آن با «گناه کردن» دين خدا را خوار کرده و تو هم با «سکوت در برابر گناه» و ترک امر به معروف و نهی از منکر، دین خدا را خوار کردهای. «وَ يَقْتَدِي بِهِ أَهْلُ عَدَاوَةِ اللَّهِ» با این گناهها، ما به بی‌دین¬ها جرأت می‌دهیم كه بیایند و بر اجتماع ما غلبه پیدا کنند...