+++++++++++++ حدیث شماره 57 - mojtabatehrani.ir
تهران۱۳۹۶/۰۳/۰۳
اذان صبح:۰۳:۱۲
طلوع آفتاب:۰۴:۵۳
اذان ظهر:۱۲:۰۱
غروب خورشید:۱۹:۰۹
اذان مغرب:۱۹:۳۰

حدیث شماره ۵۷

رَویَ اَبُو حَمزِهِ ثَمالی قالَ:
کانَ عَلِیُّ بنُ الحُسَینِ عَلَیهِمَا السَّلامُ یَقُولُ: اِبنَ آدَمُ لایَزالُ بِخَیرٍ ماکانَ لَکَ واعِظٌ مِن نَفسِکَ وَ ماکانَتِ المُحاسِبَةُ مِن هَمِّکَ وَ ماکانَ الخَوفُ لَکَ شِعاراً وَ الحُزنُ لَکَ دِثاراً. اِبنََ آدَمُ! اِنَّکَ مَیِّتُ وَ مَبعُوثٌ وَ مَوقُوفٌ بَینَ یَدَیِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مَسئُولٌ فَاَعِدَّ جَواباً[1]
 
ترجمه حدیث: ابوحمزه ثمالی می­گوید: مکرّر از ازین العابدین علیه السلام شنیدم که فرمودند: ای پسر آدم! تو همیشه به سوی خیر و نیکی می­روی تا موقعی که از نظر درونی پند دهنده­ای داشته باشی، و تا موقعی که بررسی و محاسبۀ اعمال خودت را داشته باشی؛ و تا موقعی که خوف و اندوه از تو مفارقت نکرده باشد، خوف شعار لباس تو و اندوه لباس زیرین تو باشد.
ای پسرآدم! ‌تو می­میری و برانگیخته می­شوی و در پیشگاه عدل خداوند عزّوجل می­ایستی و در آن هنگام مورد سؤال واقع می­شوی، پس جواب­هایت را از الان آماده کن.
شرح حدیث: انسان در زندگی­اش تا موقعی به سمت خیر و نیکی پیش می­رود که این مسائل جلوی چشمانش باشد. اوّل: نفس لوّامه، که نکوهش­گر انسان نسبت به اعمال زشت است و به انسان پند می­دهد. یعنی اگر آن واعظ الهی درونی انسان از بین نرفته باشد، واعظ بیرونی اثر می­گذارد؛ یعنی باید آن عقل عملی در او باشد. در روایات داریم اگر واعظ درونی نباشد، واعظ بیرونی کاربرد روی انسان نداشته و هیچ فایده­ا­­ی ندارد. همه­اش مانند حیوان در او شهوت و غضب بوده و مسخ شده است و از انسانیّت در او خبری نیست. اما اگر تا یک پنده دهندۀ درونی داشته باشد، انسان خودش می­فهمد که باید چکار کند، والا آهن سرد کوبیدن است.
دوّم: بررسی و محاسبۀ اعمال خود را می­کنی، زیرا انسان­هایی هستند که کاری می­کنند ولی اصلاً فکر نمی­کنند که چه کار کرده­اند. باید همیشه رسیدگی کردن به اعمالت مدّ نظرت باشد.
سوّم: خوف مانند شعار و لباس و پوشش برای اعمالی که انجام داده­ای داشته و دارای بیم و ترس از عذاب الهی در قیامت باشد. و موقعی که متوجّه شد بد کرده است، اندوه و ناراحتی از عواقب اعمال زشتش مانند لباس زیرین او را در برگرفته و از او جدا نشود. تا موقعی که اینها در انسان باشد، به سمت خیر و نیکی حرکت کرده و عاقبت به خیری دارد. این مراحل، مقدّمه­ای بود برای مراحل سخت و دشوارِ بعد که هشدار می­دهد. ای انسان! تو می­میری و در قیامت برانگیخته می­شوی و در پیشگاه الهی نگهت می­دارند و از تو می­پرسند: چه کار کردی؟ فکر کن فردا روز قیامت است و می­خواهی جواب بدهی، حالا جوابی را که می­خواهی بدهی از الان آماده کن.


[1] بحار الانوار، جلد 75، صفحه 147