+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
مستحبات دفن
مسأله 628- خوب است به اميد آن كه مطلوب پروردگار باشد، قبر را به اندازه قد انسان متوسط گود كنند وميت را در نزديكترين قبرستان دفن نمايند، مگر آن كه قبرستان دورتر از جهتى بهتر باشد، مثل آن كه مردمان خوب در آن‏جا دفن شده باشند، يا مردم براى فاتحه اهل قبور بيشتر به آن‏جا مى‏روند و نيز جنازه را در چند ذرعى قبر، زمين بگذارند و تا سه مرتبه كم كم نزديك ببرند، و در هر مرتبه زمين بگذارند و بردارند ودر نوبت چهارم وارد قبر كنند و اگر ميت مرد است، در دفعه سوم طورى زمين بگذارند كه سر او طرف پايين قبر باشد ودر دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمايند و اگر زن است، در دفعه سوم طرف قبله قبر بگذارند و به پهنا وارد قبر كنند و در موقع وارد كردن، پارچه‏اى روى قبر بگيرند، و نيز جنازه را به آرامى از تابوت بگيرند و وارد قبر كنند، و دعاهايى كه دستور داده شده، پيش از دفن و موقع دفن بخوانند و بعد از آن كه ميت را در لحد گذاشتند، گره‏هاى كفن را باز كنند و صورت ميت را روى خاك بگذارند و بالشى از خاك زير سر او بسازند و پشت ميت، خشت خام يا كلوخى بگذارند كه ميت به پشت برنگردد وپيش از آن كه لحد را بپوشانند، دست راست را به شانه راست ميت بزنند و دست چپ را به قوت بر شانه چپميت بگذارند و دهان را نزديك گوش او ببرند و به شدت حركتش دهند وسه مرتبه بگويند:
اِسْمَعْ اِفْهَمْ يا فُلانِ بن فلان و به جاى فلان اسم ميت و پدرش را بگويند؛ مثلاً اگر اسم او محمد و اسم پدرش على است سه مرتبه بگويند: اِسْمَعْ اِفْهَمْ يا محمد بن على پس از آن بگويند:
هَلْ اَنْتَ عَلَى الْعَهْدِ الَّذى فارَقْتَنا عَلَيْهِ مِنْ شَهادَةِ اَنْ لا إِلهَ إِلا اللّه‏ُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدا صَلَّى اللّه‏ُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، وَ سَيِّدُ النَّبِيِّينَ وَ خاتَمُ الْمُرْسَلين وَ أَنَّ عَلِيا أَمِيرُ الْمُوءْمِنِينَ وَ سَيِّدُ الْوَصِيِّينَ وَ إِمامٌ افْتَرَضَ اللّه‏ُ طاعَتَهُ عَلَى الْعالَمِينَ وَ اَنَّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَ الْقائِمَ الْحُجَّةَ الْمَهْدِىَّ صَلَواتُ اللّه‏ِ عَلَيْهِمْ اَئِمَةُ الْمُوءْمِنينَ وَحُجَجُ اللّه‏ِ عَلَى الْخَلْقِ اَجْمْعينَ وَاَئِمَّتُكَ اَئِمَّةُ هُدَى بِكَ اَبْرارٌ، يا فلان بن فلان و به جاى فلان بن فلان اسم ميت و پدرش را بگويد و بعد بگويد:
اِذا اَتاكَ الْمَلَكانِ الْمُقَرَبانِ رَسُولَيْنِ مِنْ عِنْدِ اللّه‏ِ تَبارَكَ وَتَعالى وَسَئَلاكَ عَنْ رَبِّكَ وَ عَنْ نَبِيِّكَ وَعَنْ دِينِكَ وَعَنْ كِتابِكَ وَعَنْ قِبْلَتِكَ وَ عَنْ اَئِمَّتِكَ فَلا تَخَفْ وَ لا تَحْزَنْ وَ قُلْ فى جَوابِهِما: اللّه‏ُ رَبِّى وَ مُحَمَّدٌ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم نَبِيِّي وَالاِْسْلامُ دينِي وَالْقُرآنُ كِتابى وَالْكَعْبَةُ قِبْلَتِي وَاَمِيرُ الْمُوءْمِنينَ عَلِيُ بْنُ ابى طالِبٍ اِمامى وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِىٍّ الْمُجْتَبى اِمامى وَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الشَهيدُ بِكَرْبَلاءَ اِمامى وَ عَلِىٌّ زَيْنُ الْعابِدينَ اِمامى وَ مُحَمَّدٌ الْباقِرُ اِمامى وَ جَعْفَرٌ الصّادِقُ اِمامى وَ مُوسَى الْكاظِمُ اِمامى وَ عَلِىٌّ الرِّضا اِمامى، وَ مُحَمَّدٌ الْجَوادُ اِمامى وَ عَلِىٌّ الْهادى اِمامى وَ الْحَسَنُ الْعَسْكَرىُّ اِمامى وَ الْحُجَةُ الْمُنْتَظَرُ اِمامى هوءُلاء صَلَواتُ اللّه‏ِ عَلَيْهِمْ اَجْمَعينَ أَئِمَّتِى وَ سادَتى وَ قادَتى وَ شُفَعائى، بِهِمْ أَتَوَلَّى وَ مِنْ أَعْدَائِهِمْ أَتَبَرَّأُ فِي الدُّنْيَا وَ الآْخِرَةِ
ثُمَّ اَعْلَمْ يا فُلانَ بْنِ فُلان (و به جاى فلان بن فلان اسم ميت و پدرش را بگويد) بعد بگويد:
اَنَّ اللّه‏َ تَبارَكَ وَتَعالى نِعْمَ الرَّبُّ وَ أَنَّ مُحَمَّداً نِعْمَ الرَّسُولُ وَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِب
وَ اَوْلادَهُ الْمَعْصُومينَ الاَْئِمَّةَ الاِْثْنى عَشَرَ نِعْمَ الاْءَئِمَّةَ وَ أَنَّ مَا جَاءَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم حَقٌّ وَ أَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ وَ سُوءالَ مُنْكَرٍ وَ نَكيرٍ فى الْقَبْرِ حَقٌّ وَالْبَعْثَ حَقٌّ وَالنُّشُورَ حَقٌّ وَالصِّراطَ حَقٌّ وَالْميزانَ حَقْ وَتَطايُرَ الْكُتُبِ حَقٌّ وَ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ أَنَّ النَّارَ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيهَا وَ أَنَّ اللّه‏َ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ.
پس بگويد: أَفَهِمْتَ يَا فُلانُ (و به جاى فلان، اسم ميت را بگويد) پس از آن بگويد: ثَبَّتَكَ اللّه‏ُ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ وَ هَدَاكَ اللّه‏ُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ عَرَّفَ اللّه‏ُ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أَوْلِيَائِكَ فِي مُسْتَقَرٍّ مِنْ رَحْمَتِهِ. پس بگويد: اللَّهُمَّ جَافِ الاَْرْضَ عَنْ جَنْبَيْهِ وَ اصْعَدْ بِرُوحِهِ إِلَيْكَ وَ لَقِّنْهُ مِنْكَ بُرْهَاناً اللَّهُمَّ عَفْوَكَ عَفْوَكَ.
 
مسأله 629- خوب است به اميد اين كه مطلوب پروردگار است، كسى كه ميت را در قبر مى‏گذارد، با طهارت و سر برهنه و پا برهنه باشد و از طرف پاى ميت از قبر بيرون بيايد و غير از خويشان ميت كسانى كه حاضرند، با پشت دست خاك بر قبر بريزند و بگويند . اگر اِنّا للّه‏ِِ وَاِنّآ اِلَيْهِ راجِعُونَ ميت زن است، كسى كه با او محرم مى‏باشد او را در قبر بگذارد و اگر محرمى نباشد خويشانش او را در قبر بگذارند.
 
مسأله 630- خوب است به اميد اين كه مطلوب پروردگار است، قبر را مربع يا مربع مستطيل بسازند و به اندازه چهار انگشت از زمين بلند كنند ونشانه‏اى روى آن بگذارند كه اشتباه نشود وروى قبر آب بپاشند، وبعد از پاشيدن آب كسانى كه حاضرند، دست‏ها را بر قبر بگذارند و انگشت‏ها را باز كرده در خاك فرو برند و هفت مرتبه سوره مباركه «انا انزلناه» بخوانند و براى ميت طلب آمرزش كنند و اين دعا را بخوانند: اللهم جاف الارض عن جنبيه و اصعد اليك روحه و لقه منك رضوانا و اسكن قبره من رحمتك ماتغنيه به عن رحمة من سواك.
 
مسأله 631- پس از رفتن كسانيكه تشييع جنازه كرده‏اند، مستحب است ولىِّ ميت يا كسى كه از طرف وَلّى اجازه دارد، دعاهايى را كه دستور داده شده، به ميت تلقين كند.
 
مسأله 632- بعد از دفن مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتى دهند، ولى اگر مدتى گذشته است كه به‏واسطه سر سلامتى دادن، مصيبت يادشان مى‏آيد، ترك آن بهتر است، و نيز مستحب است تا سه روز براى اهل خانه ميت غذا بفرستند و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مكروه است.
 
مسأله 633- مستحب است انسان در مرگ خويشان، مخصوصاً در مرگ فرزند صبر كند و هر وقت ميت را ياد مى‏كند: اِنّا للّه‏ِِ وَاِنّآ اِلَيْهِ راجِعُونَ بگويد، و براى ميت قرآن بخواند و سر قبر پدر و مادر از خداوند حاجت بخواهد و قبر را محكم بسازد كه زود خراب نشود.
 
مسأله 634- جايز نيست انسان در مرگ كسى صورت و بدن را بخراشد و به خود لطمه بزند.
 
مسأله 635- پاره كردن يقه در مرگ غير پدر و برادر جايز نيست.
 
مسأله 636- اگر مرد در مرگ زن يا فرزند يقه يا لباس خود را پاره كند يا اگر زن در عزاى ميت صورت خود را بخراشد به طورى كه خون بيايد يا موى خود را بكند، بايد يك بنده آزاد كند، يا ده فقير را طعام دهد و يا آن‏ها را بپوشاند و اگر نتواند بايد سه روز روزه بگيرد، بلكه اگر خون هم نيايد بنابر احتياط واجب به اين دستور عمل نمايد.
 
مسأله 637- احتياط واجب آن است كه در گريه بر ميت صدا را خيلى بلند نكنند.