+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
وضو
مسأله 236- در وضو، واجب است صورت و دست‏ها را بشويند و جلوى سر و روى پاها را مسح كنند.
 
مسأله 237- درازاى صورت را بايد از بالاى پيشانى - جايى كه موى سر بيرون مى‏آيد - تا آخر چانه شست، و پهناى آن بمقدارى كه بين انگشت وسط و شست قرار مى‏گيرد، بايد شسته شود، و اگر مختصرى از اين مقدار را نشويد وضو باطل است. و براى آن كه يقين كند اين مقدار كاملاً شسته شده، بايد كمى اطراف آن‏را هم بشويد.
 
مسأله 238- اگر صورت يا دست كسى كوچكتر يا بزرگتر از معمول مردم باشد، بايد ملاحظه كند كه مردمان معمولى تا كجاى صورت خود را مى‏شويند، او هم تا همان‏جا را بشويد و اگر دست و صورتش هر دو برخلاف معمول باشد ولى با هم متناسب باشند، لازم نيست ملاحظه معمول را بكند بلكه به دستورى كه در مسأله پيش گفته شد وضو بگيرد، و نيز اگر در پيشانى او مو روييده يا جلوى سرش مو ندارد، بايد به اندازه معمول پيشانى را بشويد.
 
مسأله 239- اگر احتمال دهد چرك يا چيز ديگرى در ابروها و گوشه‏هاى چشم و لب او هست كه نمى‏گذارد آب به آن‏ها برسد، چنانچه احتمال او در نظر مردم به‏جا باشد، بايد پيش از وضو وارسى كند كه اگر هست، بر طرف نمايد.
 
مسأله 240- اگر پوست صورت از لاى مو پيدا باشد، بايد آب را به پوست برساند، و اگر پيدا نباشد، شستن مو كافى است، و رساندن آب به زير آن لازم نيست.
 
مسأله 241- اگر شك كند كه پوست صورت از لاى مو پيدا است يا نه، بنابر احتياط واجب بايد مو را بشويد و آب را به پوست هم برساند.
 
مسأله 242- شستن توى بينى و مقدارى از لب و چشم كه در وقت بستن ديده نمى‏شود واجب نيست، ولى براى آن كه يقين كند از جاهايى كه بايد شسته شود چيزى باقى نمانده، واجب است مقدارى از آن‏ها را هم بشويد. و كسى كه نمى‏دانسته بايد اين مقدار را بشويد اگر نداند در وضوهايى كه گرفته اين مقدار را شسته يا نه، نمازهايى كه خوانده صحيح است.
 
مسأله 243- بايد صورت را از رستن‏گاه مو، و دست‏ها را از آرنج به پايين شست، و اگر از پايين به بالا بشويد، وضو باطل است.
 
مسأله 244- اگر دست را تر كند و به صورت و دست‏ها بكشد، چنانچه ترى دست به‏قدرى باشد كه به‏واسطه كشيدن دست، آب كمى بر آن‏ها جارى شود كافى است.
 
مسأله 245- بعد از شستن صورت بايد دست راست و بعد از آن دست چپ را از آرنج تا سر انگشت‏ها بشويد.
 
مسأله 246- براى آن كه يقين كند آرنج را كاملاً شسته، بايد مقدارى بالاتر از آرنج را هم بشويد.
 
مسأله 247- كسى كه پيش از شستن صورت، دست هاى خود را تا مچ شسته، ودر موقع وضو بايد تا سر انگشتان را بشويد و اگر فقط تا مچ را بشويد، وضوى او باطل است.
 
مسأله 248- در وضو، شستن صورت و دست‏ها مرتبه اول واجب ومرتبه دوم جايز ومرتبه سوم و بيشتر از آن حرام مى‏باشد. و اگر با يك مشت آب، تمام عضو شسته شود و به‏قصد وضو بريزد، يك مرتبه حساب مى‏شود چه قصد بكند يك مرتبه را يا قصد نكند.
 
مسأله 249- بعد از شستن هر دو دست، بايد جلوى سر را با ترى آب وضو كه در دست مانده مسح كند، ولازم نيست با دست راست باشد يا از بالا به پايين مسح نمايد.
 
مسأله 250- يك قسمت از چهار قسمت سر كه مقابل پيشانى است، جاى مسح مى‏باشد، و هر جاى اين قسمت را به هر اندازه مسح كند كافى است، اگر چه احتياط مستحب آن است كه از درازا به اندازه درازاى يك انگشت و از پهنا به اندازه پهناى سه انگشت بسته مسح نمايد.
 
مسأله 251- لازم نيست مسح سر بر پوست آن باشد، بلكه بر موى جلوى سرهم صحيح است. ولى كسى كه موى جلوى سر او به اندازه‏اى بلند است كه اگر مثلاً شانه كند به صورتش مى‏ريزد، يا به جاهاى ديگر سر مى‏رسد، بايد بيخ موها را مسح كند، يا فرق سر را باز كرده پوست سر را مسح نمايد، و اگر موهايى را كه به صورت مى‏ريزد يا به جاهاى ديگر سر مى‏رسد جلوى سر جمع كند و بر آن‏ها مسح نمايد، يا بر موى جاهاى ديگر سر، كه جلوى آن آمده مسح كند، باطل است.
 
مسأله 252- بعد از مسح سر بايد با ترى آب وضو كه در دست مانده روى پاها را از سر يكى از انگشت‏ها تا برآمدگى روى پا مسح كند.
 
مسأله 253- پهناى مسح پا به هر اندازه باشد كافى است، ولى بهتر آن است كه به اندازه پهناى سه انگشت بسته مسح نمايد، و بهتر از آن مسح تمام روى پا است.
 
مسأله 254- در مسح پا، اگر همه دست را روى پا بگذارد و به تدريج مسح كند، اشكال ندارد.
 
مسأله 255- در مسح سر و روى پا بايد دست را روى آن‏ها بكشد، و اگر دست را نگه‏دارد و سر يا پا را به آن بكشد وضو باطل است، ولى اگر موقعى كه دست را مى‏كشد سر يا پا مختصرى حركت كند، اشكال ندارد.
 
مسأله 256- جاى مسح بايد خشك باشد. و اگر به قدرى تر باشد كه رطوبت كف دست به آن اثر نكند مسح باطل است. ولى اگر ترى آن به قدرى كم باشد كه رطوبتى كه بعد از مسح در آن ديده مى‏شود، بگويند فقط از ترى كف دست است، اشكال ندارد.
 
مسأله 257- اگر براى مسح رطوبتى در كف دست نمانده باشد، نمى‏تواند دست را با آب خارج تر كند، بلكه بايد از اعضاى ديگر وضو رطوبت بگيرد و با آن مسح نمايد.
 
مسأله 258- اگر رطوبت كف دست فقط به اندازه مسح سر باشد، مى‏تواند سر را با همان رطوبت مسح كند، و براى مسح پاها از اعضاى ديگر وضو رطوبت بگيرد.
 
مسأله 259- مسح كردن از روى جوراب و كفش باطل است، ولى اگر به‏واسطه سرماى شديد يا ترس از دزد و درنده و مانند اين‏ها نتواند كفش يا جوراب را بيرون آورد، مسح كردن بر آن‏ها اشكال ندارد، و اگر روى كفش نجس باشد، بايد چيز پاكى بر آن بيندازد و بر آن چيز مسح كند.
 
مسأله 260- اگر روى پا نجس باشد و نتواند براى مسح، آن‏را آب بكشد، بايد تيمم نمايد.