+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله مناسک حج
 
واجبات حلق و تقصير
[655] م - هر مكلفى مختار است كه بعد از ذبح كردن، يا سر بتراشد و يا از ناخن يا موى خود قدرى بچيند مگر چند طايفه:
 
اول - زنها كه بايد از مو يا ناخن خود قدرى بگيرند، و كافى نيست ظاهراً براى آنها سر تراشيدن.
 
دوم - كسى كه سال اول حج او باشد، كه بايد سر بتراشد به احتياط واجب.
 
سوم - كسى كه موى سر خود را به عسل يا «صمغ» يا نحو آن براى رفع شپش و نحو آن چسبانيده باشد بايد سر بتراشد به احتياط واجب.
 
چهارم - كسى كه موى خود را جمع كرده وگره زده و درهم پيچيده و بافته است بايد سر بتراشد به احتياط واجب.
 
پنجم - خنثاى مشكل اگر از اين سه دسته اخير نباشد بايد تقصير كند و سر نتراشد.
 
[656] م - اگر خنثاى مشكل از اين سه طايفه باشد، واجب است هم تقصير كند وهم سر بتراشد احتياطا.
 
[657] م - احتياط آن است كه كسى كه سر را مى‏تراشد تمامش را بتراشد.
 
[658] م - در تقصير كفايت مى‏كند مقدار كمى از موى سر يا ريش يا شارب را چيدن به هر نحو و يا هر آلت كه باشد، و يا ناخن گرفتن، و بهتر است كه هم مقدارى از مو بگيرد و هم ناخن را بگيرد.
 
[659] م - سر تراشيدن و تقصير چون از عبادات است بايد با نيت خالص از رياء و براى اطاعت خداوند باشد و بدون آن صحيح نيست، وآنچه بايد به آن حلال شود حلال نمى‏شود.
 
[660] م - جائز است سر را خود انسان بتراشد يا به سلمانى بدهد، و هم چنين در تقصير و بايد خودش نيت كند، و بهتر آن است كه سلمانى هم نيت كند.
 
[661] م - كسانى‏كه سر تراشيدن بر آنها متعين است مثل اشخاصى كه در مسأله اول ذكر شد، اگر سر آنها مو نداشته باشد بايد تيغ را بكشند به‏سر آنها، و آن كافى است از تراشيدن سر.
 
[662] م - كسانى كه مخير هستند ميان تراشيدن سر و گرفتن موى ريش يا شارب و گرفتن ناخن، اگر سرشان مو نداشت بايد تقصير كنند، و اگر هيچ مو نداشتند حتى موى ابرو بايد ناخن بگيرند، و اگر آن‏را هم نداشتند تيغ را به سر بكشند كافي است.
 
[663] م - تراشيدن ريش كفايت نمى‏كند از تقصير.
 
[664] م - اكتفا كردن به تقصير موى زير بغل ياعانه محل اشكال است.
 
[665] م - محل تراشيدن سر وتقصير نمودن منى است، و جائز نيست اختياراً در غير آنجا.
 
[666] م - احتياط آن است كه در روز عيد باشد اگر چه بعيد نيست جواز تأخير تا آخر ايام تشريق.
 
[667] م - اگر كسى سر نتراشيد وتقصير نكرد در منى و از آنجا كوچ كرد بايد مراجعت كند وعمل را انجام دهد، وفرقى نيست در اين حكم بين كسى كه عمدا ترك كرده يا نسياناً و سهوايا به واسطه‏ى مسأله ندانستن.
 
[668] م - اگر براى اين شخص ممكن نشود برگشتن به منى هرجا كه هست سر بتراشد يا تقصير كند، وموى خود را بفرستد به منى در صورت امكان، ومستحب است كه مو را در منى دفن كند در محل خيمه خود.
 
[669] م - جائز نيست طواف حج بكند قبل از تقصير يا سرتراشى، و هم چنين سعى را جائز نيست جلو بيندازد.
 
[670] م - اگر قبل از سر تراشى يا تقصير طواف وسعى كند از روى سهو يا جهل به حكم، بايد برگردد وسر بتراشد يا تقصير كند، وپس از آن طواف و نماز آن و سعى را به جا آورد، و اگر نمى‏تواند به منى برگردد هر جا هست سر بتراشد و تقصير كند و اعاده كند طواف و نماز و سعى را.
 
[671] م - اگر از روى علم و عمد اين‏كار را كرده بايد علاوه بر اعاده طواف و نماز و سعى يك گوسفند ذبح كند.
 
[672] م - اگر فقط طواف را از روى علم وعمد مقدم داشته گوسفند لازم است، و اگر فقط سعى را مقدم داشته گوسفند لازم نيست، لكن بايد اعاده كند آن را بعد از حلق يا تقصير وطواف و نماز آن.
 
[673] م - اگر از روى علم يا جهل يا نسيان بعد از طواف يا سعى يا هر دو، سر را تراشيد يا تقصير كرد، احتياط آن است كهاعاده كند تا ترتيب حاصل شود، و اگر تكليفش سر تراشى بوده تيغ را به سر بكشد احتياطا.
 
[674] م - به احتياط واجب بايد در منى اول رمى جمره كند و بعد از آن ذبح كند و بعد تقصير يا حلق.
 
[675] م - اگر برخلاف اين ترتيب عمل كند پس اگر از روى غفلت و سهو بوده اعاده لازم نيست، و اگر از روى جهل به مسأله بوده بعيد نيست كه اعاده نخواهد و احتياط به اعاده است، و اگر از روى علم وعمد بوده در صورت امكان احتياط را ترك نكند.
 
[676] م - بعد از آن كه محرمى كه وظيفه‏اش سر تراشيدن بود سر تراشيد، يا تقصير كردن بود تقصير كرد حلال مى‏شود بر او تمام چيزهايى كه حرام شده به واسطه احرام حج، مگر زن وبوى خوش، و اما صيد از دو جهت حرمت داشت: يكى آن كه در حرم صيد جائز نيست نه براى محرم ونه براى غير محرم و اين حرمت باقى است، دوم آن كه در خصوص محرم نيز صيد جائز نيست چه در حرم باشد يا غير حرم و بعيد نيست كه به واسطه‏ى حلق يا تقصير از جهت دوم حرمت برداشته شود، پس جائز است از براى او صيد در خارج حرم.