+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله مناسک حج
 
حالات مختلف مورد ابتلا در وقوف به عرفات و مشعر
[567] م - چون معلوم شد كه وقوف به عرفات ومشعر اختيارى واضطرارى دارند و از براى وقوف به مشعر دو قسم اضطرارى است، پس به ملاحظه ادراك هر دو موقف يا يكى از آنها در وقت اختيارى يا اضطرارى مفرداً و مركباً وبه ملاحظه ترك عمدى يا جهلى يا نسيانى اقسام زيادى دارد كه در اين‏جا آنچهمورد ابتلاء ممكن است بشود ذكر مى‏شود:
 
اول - آن كه مكلف، درك هر دو موقف كند در وقت اختيارى، يعنى از ظهر روز عرفه، عرفات را و بين الطلوعين صبح دهم، مشعر را درك كند. پس اشكالى در صحت حج او نيست.
 
دوم - آن كه هيچ يك از دو موقف را درك نكند نه اختيارى آنها را و نه اضطرارى را، پس اشكالى نيست در بطلان حج او، و بايد به همان احرام حج عمره‏ى مفرده كه عبارت است از طواف و نماز آن و سعى و تقصير و طواف نساء و نماز آن به جا آورد و از احرام محل شود، و اگر گوسفند همراه داشته باشد احتياطا ذبح كند، و بايد سال ديگر، حج به جا آورد اگر شرايط استطاعت را دارا باشد، در صورتى كه درك نكردن موقف به واسطه‏ى عذر باشد.
 
[568] م - اگر درك نكردن دو موقف كه ذكر شد از روى تقصير بوده حج بر او مستقر مى‏شود و بايد سال ديگر چه شرايط باشد يا نباشد به حج برود.
 
[569] م - احتياط مستحب آن است كه اين شخص كه حج او باطل شد و بايد عمره به جا آورد نيت عدول به عمره‏ى مفرده بكند.
سوم - آن كه درك كند اختيارى عرفه را با اضطرارى مشعر در روز، يعنى اضطرارى نهارى مشعر را، پس اگر اختيارى مشعر را عمدا ترك كرده باشد حج او باطل است، وإلاّ صحيح است.
 
چهارم - آن كه درك كرده باشد اختيارى مشعر را بااضطرارى عرفه، پس اگر اختيارى عرفه را عمدا ترك كرده حج او باطل است والاّ صحيح است.
 
پنجم - آن كه درك كرده باشد اختيارى عرفه را با اضطرارى شب مشعر يعنى قبل از طلوع فجر، پس اگر اختيارى مشعر را با عذر ترك كرده است چنانچه گفته شد حج او صحيح است، والاّ باطل است بنابر احتياط واجب.
 
ششم - آن كه درك كرده باشد اضطرارى ليلى مشعر و اضطرارى عرفه را پس اگر صاحب عذر باشد واختيارى عرفه را عمدا ترك نكرده باشد ظاهراً حج او صحيح است، وغير صاحب عذر اگر اختيارى يكى را عمدا ترك كرده باشد حجش باطل است بنابر اقوى در يكى، و بنابر احتياط در ديگرى كه اختيارى مشعر باشد. و اگر به غير عمد باشد احتياط واجب در بطلان است.
 
هفتم - آن كه درك كرده باشد اضطرارى عرفه واضطرارى يومى مشعر را، پس اگر ترك يكى از دو اختيارى را عمدا كرده باشد حج او باطل وإلاّ صحت بعيد نيست گرچه احتياط اعاده است در سال بعد با حاصل بودن شرايط وجوب.
 
هشتم - آن كه درك كند اختيارى عرفه را فقط، احتياط واجب در اين صورت اتمام و اعاده است اگر اختيارى مشعر را عمدا ترك نكرده باشد، والاّ حج او باطل است.
 
نهم - آن كه درك اضطرارى عرفه را فقط، در اين صورتحج او باطل است.
 
دهم - آن كه درك كند اختيارى مشعر را، در اين صورت حج او صحيح است اگر وقوف عرفه را عمدا ترك نكرده باشد، وإلاّ حج او باطل است.
 
يازدهم - آن كه درك اضطرارى روز مشعر را فقط، در اين صورت حج او باطل است.
 
دوازدهم - آن كه درك كند اضطرارى ليلى مشعر را فقط، در اين صورت اگر وقوف عرفات را عمدا ترك نكرده باشد و از صاحبان عذر باشد ظاهراً حج او صحيح است والاّ باطل است.