+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله مناسک حج
 
مقدمه
بدان كه بر هر مكلف كه جامع شرائط باشد وجوب حج به دليل قرآن و احاديث وارده از نبى اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم و ائمه معصومين عليهم‏السلام ثابت است. حج يكى از اركان دين است و از ضروريات آن بشمار مى‏رود. ترك حج با اقرار به وجوب، يكى از گناهان كبيره و با انكار، موجب كفر است؛ البته اگر انكار او به انكار توحيد يا رسالت برگردد. خداوند متعال در قرآن مجيد فرمود: «وَللّه‏ِِ عَلَى النّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ اِلَيْهِ سَبيلاً وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّه‏َ غَنِىٌّ عَنِ الْعالَمينَ».
شيخ كلينى (قده) به طريق معتبر از حضرت صادق عليه‏السلام روايت نموده كه: هر كس از دنيا رود وحجة الاسلام را به جا نياورد بدون اين كه او را حاجتى ضرورى باشد يا آن كه به جهت بيمار شدن از آن باز ماند يا آن كه پادشاهى از رفتن آن جلوگيرى نمايد چنين كسى در حال مردن، به يهوديت يا نصرانيت از دنيا خواهد رفت.
اين آيه و اين روايت، در اهميت حج و وجوب آن كافى است وروايات بسيارى در اين دو قسمت وارد شده كه اين مختصر، گنجايش ذكر آنها را ندارد وچونكه مستحبات حج، بيش از آن است كه در اين رساله بيان شود، لذا به بيان مقدارى از آنها اكتفا كرده و بقيه را به كتب مفصله وا مى‏گذاريم كه به جا آوردن آنها باميد ثواب اشكالى ندارد.
و نظر به اين كه اين مناسك براى فارسى زبانان مى‏باشد و تكليف آنها عمره و حج تمتع است، اكتفا به بيان احكام آنها شد و قبل از شروع در مناسك، كه مشتمل است بر دو باب و چند فصل و مسائلى چند، بعض مسائل و شرائط وجوب حجة الاسلام و بعض مسائل نيابت و وصيت به حج و چند مساله ديگر بيان مى‏شود:
[1] م - حجة الاسلام كه حج واجب بر شخص مستطيع است، بيش از يك مرتبه در تمام عمر واجب نيست.
[2] م - وجوب حج، بر شخص مستطيع فورى است، يعنى واجب است در سال اول استطاعت به جا آورد وتأخير آن جايز نيست و در صورت تأخير، واجب است در سال بعد انجام دهد و هم چنين...
[3] م - اگر درك حج، بعد از حصول استطاعت، متوقف بر مقدماتى مثل سفر و تهيه‏ى اسباب آن باشد، تحصيل آن واجب است به طورى كه در همان سال به حج برسد و در صورتى كه شخص كوتاهى كند و به حج در آن سال نرسد، حج بر او مستقر مى‏شود كه بايد در هر صورت بعدا به حج برود، هر چند استطاعت از بين برود.