+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
1- آب
مسأله 149- آب با چهار شرط چيز نجس را پاك مى‏كند: اول آن كه مطلق باشد. پس آب مضاف مانند گلاب و عرق بيد چيز نجس را پاك نمى‏كند. دوم آن كه پاك باشد. سوم آن كه وقتى چيز نجس را مى‏شويند آب مضاف نشود و بو يا رنگ يا مزه آن به واسطه نجاست تغيير نكند. چهارم آن كه بعد از آب كشيدن چيز نجس عين نجاست در آن نباشد، و پاك شدن چيز نجس با آب قليل يعنى آب كمتر از كر، شرط هاى ديگرى هم دارد كه بعداً گفته مى‏شود.
 
مسأله 150- ظرف نجس را با آب قليل بايد سه مرتبه بشويند، و با آب كر و جارى شستن يك مرتبه كافى است و ظرفى را كه سگ ليسيده يا از آن ظرف، آب يا چيز روان ديگر خورده، بايد اول با خاكِ پاك، خاك مال كرد وبعد بنابر احتياط واجب دو بار با آب قليل شست، اما با آب كر يا جارى، اين احتياط لازم نيست. هم چنين ظرفى را كه آب دهان سگ در آن ريخته بنابر احتياط واجب بايد پيش از شستن خاك مال كرد.
 
مسأله 151- اگر دهانه ظرفى كه سگ دهن زده تنگ باشد ونشود آن‏را خاك مال كرد، چنانچه ممكن است بايد كهنه به چوبى بپيچند و توسط آن خاك را به آن ظرف بمالند و در غير اين صورت پاك شدن ظرف اشكال دارد.
 
مسأله 152- ظرفى كه خوك از آن آب يا چيز روان ديگرى بخورد، با آب قليل هفت مرتبه بايد شست، و در كر و جارى نيز بنا بر احتياط واجب، هفت مرتبه شسته شود و لازم نيست خاك مال شود، و حكم ليسيدن خوك - بنا بر احتياط واجب - مانند حكم آب خوردن آن است.
 
مسأله 153- اگر بخواهند ظرفى را كه به شراب نجس شده با آب قليل آب بكشند بايد سه مرتبه بشويند، و بهتر است هفت مرتبه شسته شود.
 
مسأله 154- كوزه‏اى كه از گل نجس ساخته شده ويا آب نجس در آن فرو رفته، اگر در آب كر يا جارى بگذارند، به هر جاى آن كه آب برسد پاك مى‏شود. واگر بخواهند باطن آن‏هم پاك شود، بايد به قدرى در آب كر يا جارى بماند كه آب به تمام آن فرو رود و فرو رفتن رطوبت كافى نيست.
 
مسأله 155- ظرف نجس را با آب قليل دو جور مى‏شود آب كشيد: يكى آن كه سه مرتبه پر كنند و خالى كنند. ديگر آن كه سه دفعه قدرى آب در آن بريزند ودرهر دفعه آب را طورى در آن بگردانند كه به جاهاى نجس آن برسد و بيرون بريزند.
 
مسأله 156- اگر ظرف بزرگى مثل پاتيل و خمره نجس شود، چنانچه سه مرتبه آن‏را از آب پر كنند و خالى كنند پاك مى‏شود، و هم چنين است اگر سه مرتبه از بالا آب در آن بريزند، به‏طورى كه تمام اطراف آن‏را بگيرد، ودر هر دفعه آبى كه ته آن جمع مى‏شود بيرون آورند، و احتياط واجب آن است كه در هر دفعه ظرفى را كه با آن آب‏ها را بيرون مى‏آورند آب بكشند.
 
مسأله 157- اگر مس نجس و مانند آن‏را آب كنند وآب بكشند، ظاهرش پاك مى‏شود.
 
مسأله 158- تنورى كه به واسطه بول نجس شده است، اگر دو مرتبه از بالا آب قليل در آن بريزند به‏طورى كه تمام اطراف آن را آب پاك بگيرد پاك مى‏شود، و در نجاسات ديگر غير از بول، اگر بعد از بر طرف شدن نجاست يك مرتبه بنا به دستورى كه گفته شد آب قليل در آن بريزند پاك مى‏شود و براى خارج كردن غساله آن بهتر است گودالى در انتهاى تنور حفر كنند تا غساله در آن جمع شود و بيرون بياورند و بعد آن گودال را با خاك پاك پر كنند، ولى اگر با آب متصل به كر و يا آب جارى بخواهند تطهير كنند همين يك مرتبه آب به آن بگيرند كافى است و خارج كردن غساله از تنور هم لازم نيست. و بايد دانست كه در تمام صور مسأله، تنور در صورتى پاك مى‏شود كه نجاست به تنور نفوذ نكرده باشد، ولى اگر نجاست به تنور نفوذ كرده باشد، تطهير آن مشكل است و بايد مقدارى را كه نجاست در آن نفوذ كرده از تنور جدا كرده و خارج نمايند.
 
مسأله 159- اگر چيز نجس را بعد از بر طرف كردن عين نجاست، يك مرتبه در آب كر يا جارى فرو برند كه آب به تمام جاهاى نجس آن برسد پاك مى‏شود. و احتياط واجب آن است كه فرش و لباس و مانند اين‏ها را طورى فشار يا حركت دهند كه آب داخل آن خارج شود.
 
مسأله 160- اگر بخواهند چيزى را كه به بول نجس شده با آب قليل آب بكشند، چنانچه يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جدا شود در صورتى‏كه بول در آن چيز نمانده باشد، يك مرتبه ديگر كه آب روى آن بريزند پاك مى‏شود، ولى در لباس و فرش و مانند اين‏ها بايد بعد از هر دفعه فشار دهند تا غساله آن بيرون آيد (و غساله آبى است كه معمولاً در وقت شستن و بعد از آن از چيزى كه شسته مى‏شود خودبه خود يا به وسيله فشار مى‏ريزد).
 
مسأله 161- اگر چيزى به بول پسر شيرخوارى كه دو سال او تمام نشده و غذا خور نشده وشير خوك نخورده نجس شود، چنانچه يك مرتبه آب روى آن بريزند كه به تمام جاهاى نجس آن برسد پاك مى‏شود ولى احتياط مستحب آن است كه يك مرتبه ديگر هم آب روى آن بريزند و در لباس و فرش و مانند اين‏ها فشار لازم نيست.
 
مسأله 162- اگر چيزى به غير بول نجس شود، چنانچه بعد از بر طرف كردن نجاست يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جدا شود پاك مى‏گردد. و نيز اگر در دفعه اولى كه آب روى آن مى‏ريزند نجاست آن بر طرف شود وبعد از بر طرف شدن نجاست هم آب روى آن بيايد پاك مى‏شود. ولى در هر صورت لباس ومانند آن‏را بايد فشار دهند تا غساله آن بيرون آيد.
 
مسأله 163- اگر حصير نجس را كه با نخ بافته شده در آب كر يا جارى فرو برند، بعد از بر طرف شدن عين نجاست پاك مى‏شود.
 
مسأله 164- اگر ظاهر گندم و برنج و صابون و مانند اين‏ها نجس شود به فرو بردن در كر و جارى پاك مى‏گردد. و اگر باطن آن‏ها نجس شود پاك نمى‏گردد.
 
مسأله 165- اگر انسان شك كند كه آب نجس به باطن صابون رسيده يا نه باطن آن پاك است.
 
مسأله 166- اگر ظاهر برنج و وگوشت يا چيزى مانند اين‏ها نجس شده باشد، چنانچه آن‏را در ظرفى بگذارند وسه مرتبه آب روى آن بريزند وخالى كنند پاك مى‏شود، وظرف آن هم پاك مى‏گردد. ولى اگر بخواهند لباس يا چيزى را كه فشار لازم دارد در ظرفى بگذارند و آب بكشند بايد در هر مرتبه كه آب روى آن مى‏ريزند آن را فشار دهند وظرف را كج كنند، تا غساله‏اى كه در آن جمع شده بيرون بريزد.
 
مسأله 167- لباس نجسى را كه به نيل و مانند آن رنگ شده اگر در آب كر يا جارى فرو برند و آب پيش از آن كه به‏واسطه رنگ پارچه مضاف شود به تمام آن برسد آن لباس پاك مى‏شود. اگر چه موقع فشار دادن آب مضاف يا رنگين از آن بيرون آيد.
 
مسأله 168- اگر لباسى را در آب كر يا جارى آب بكشند و بعد مثلاً لجن آب در آن ببينند، چنانچه احتمال ندهند كه جلوگيرى از رسيدن آب كرده آن لباس پاك است.
 
مسأله 169- اگر بعد از آب كشيدن لباس و مانند آن خورده گل يا اشنان در آن ديده شود پاك است. ولى اگر آب نجس به باطن گل يا اشنان رسيده باشد، ظاهر گل و اشنان پاك وباطن آن‏ها نجس است.
 
مسأله 170 هر چيز نجس تا عين نجاست را از آن بر طرف نكنند، پاك نمى‏شود. ولى اگر بو يا رنگ نجاست در آن مانده باشد اشكال ندارد. پس اگر خون را از لباس بر طرف كنند ولباس را آب بكشند و رنگ خون در آن بماند پاك مى‏باشد، اما چنانچه به‏واسطه بو يا رنگ يقين كنند يا احتمال دهند كه ذره‏هاى نجاست در آن چيز مانده نجس است.
 
مسأله 171- اگر نجاست بدن را در آب كر يا جارى بر طرف كنند، بدن پاك مى‏شود وبيرون آمدن و دوباره در آب رفتن لازم نيست.
 
مسأله 172- غذاى نجسى كه بين دندان‏ها مانده، اگر آب را در دهان بگردانند وبه تمام غذاىنجس برسد دهان پاك مى‏شود.
 
مسأله 173- اگر موى سر و صورت را كه زياد است با آب قليل آب بكشند، بايد فشار دهند كه غساله آن جدا شود.
 
مسأله 174- اگر جايى از بدن يا لباس را با آب قليل آب بكشند، اطراف آن‏جا كه متصل به آن است و معمولاً موقع آب كشيدن آن‏جا نجس مى‏شود در صورتى كه آبى كه براى پاك شدن محل نجس مى‏ريزند به آن اطراف جارى شود با پاك شدن جاى نجس پاك مى‏شود. وهم چنين است اگر چيز پاكى را پهلوى چيز نجس بگذارند و روى هر دو آب بريزند. پس اگر براى آب كشيدن يك انگشت نجس روى همه انگشت‏ها آب بريزند و آب نجس به همه آن‏ها برسد، بعد از پاك شدن انگشت نجس تمام انگشت‏ها پاك مى‏شود.
 
مسأله 175- گوشت و دنبه‏اى كه نجس شده مثل چيزهاى ديگر آب كشيده مى‏شود. و همچنين است اگر بدن يا لباس چربى كمى داشته باشد كه از رسيدن آب به آن‏ها جلوگيرى نكند پاك مى‏شود.
 
مسأله 176- اگر ظرف يا بدن نجس باشد و بعد به طورى چرب شود كه از رسيدن آب به آن جلوگيرى كند، يعنى به‏طورى كه لايه‏اى از چربى مانع رسيدن آب به ظرف و يا بدن شود، چنانچه بخواهند ظرف و يا بدن را آب بكشند، بايد چربى را بر طرف كنند تا آب به آن‏ها برسد.
 
مسأله 177- چيز نجسى كه عين نجاست در آن نيست، اگر زير شيرى كه متصل به كر است يك دفعه بشويند پاك مى‏شود، و نيز اگر عين نجاست در آن باشد، چنانچه عين نجاست آن، زير شير يا به وسيله ديگر بر طرف شود، وآبى كه از آن چيز مى‏ريزد بو يا رنگ يا مزه ديگرى به‏واسطه نجاست به خود نگرفته باشد با آب شير پاك مى‏گردد. اما اگر آبى كه از آن مى‏ريزد بو يا رنگ يا مزه ديگرى به‏واسطه نجاست به خود گرفته باشد، بايد به‏قدرى آب شير روى آن بريزند تا در آبى كه از آن جدا مى‏شود بو يا رنگ يا مزه ديگرى به‏واسطه نجاست نباشد.
 
مسأله 178- اگر انسان چيزى را آب بكشد ويقين كند پاك شده و بعد شك كند كه عين نجاست را از آن بر طرف كرده يا نه، چنانچه موقع آب كشيدن متوجه بر طرف كردن عين نجاست بوده آن چيز پاك است و اگر هم نداند كه متوجه عين نجاست بوده يا نبوده آن چيز پاك است، ولى اگر بداند كه متوجه برطرف كردن عين نجاست نبوده، بنا بر احتياط واجب بايد آن را آب بكشد.
 
مسأله 179- زمينى كه آب روى آن جارى نمى‏شود اگر نجس شود، با آب قليل پاك نمى‏گردد. ولى زمينى كه روى آن شن يا ريگ باشد - چون آبى كه روى آن مى‏ريزند از آن جدا شده ودر شن و ريگ فرو ميرود - با آب قليل پاك مى‏شود، اما زير ريگ‏ها نجس مى‏ماند.
 
مسأله 180- زمين سنگ فرش و آجر فرش و زمين سختى كه آب در آن فرو نمى‏رود اگر نجس شود با آب قليل پاك مى‏گردد، ولى بايد به‏قدرى آب روى آن بريزند كه جارى شود و چنانچه آبى كه روى آن ريخته‏اند از سوراخى بيرون رود، همه زمين پاك مى‏شود، و اگر بيرون نرود جايى كه آب‏ها جمع مى‏شود نجس مى‏ماند. براى پاك شدن آن‏جا بايد گودالى بكنند كه آب در آن جمع شود، بعد آب را بيرون بياورند و گودال را با خاك پاك پر كنند.
 
مسأله 181- اگر ظاهر نمك سنگ و مانند آن نجس شود، با آب كمتر از كر ظاهر آن پاك مى‏شود، و اگر نجاست به درون آن نفوذ كرده باشد، با پاك شدن ظاهر، باطن آن پاك نمى‏شود.
 
مسأله 182- اگر شكر آب شده نجس را قند بسازند و در آب كر يا جارى بگذارند پاك نمى‏شود.