+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
احكام مالى كه انسان آن‏را پيدا مى‏كند
مسأله 2676- مالى كه انسان پيدا مى‏كند اگر حيوان نباشد و نشانه‏اى نداشته باشد كه به واسطه آن، صاحبش معلوم شود، احتياط واجب آن است كه از طرف صاحبش صدقه بدهد.
 
مسأله 2677- اگر مالى پيدا كند كه نشانه دارد وقيمت آن از 6/12 نخود نقره سكه‏دار كمتر است، چنانچه صاحب آن معلوم باشد و انسان نداند راضى است يا نه، نمى‏تواند بدون اجازه او بردارد، و اگر صاحب آن معلوم نباشد، مى‏تواند به قصد اين كه ملك خودش شود بردارد و احتياط واجب آن است كه هر وقت صاحبش پيدا شد اگر عين مال باقى است آن را به صاحبش رد كند و اگر عين مال از بين رفته باشد، دادن عوض لازم نيست، بلكه اگر قصد ملك شدن هم نكرده وبدون تقصير او تلف شود، دادن عوض بر او واجب نيست.
 
مسأله 2678- هر گاه چيزى كه پيدا كرده نشانه‏اى دارد كه به واسطه آن مى‏تواند صاحبش را پيدا كند، اگر چه بداند صاحب آن كافرى است كه در امان مسلمانان است، در صورتى‏كه قيمت آن چيز به 6/12 نخود نقره سكه‏دار برسد بايد اعلان كند، وچنانچه از روزى كه آن را پيدا كرده تا يك هفته هر روزى وبعد تا يك سال هفته‏اى يك مرتبه در محل اجتماع مردم اعلان كند كافى است.
 
مسأله 2679- اگر انسان خودش نخواهد اعلان كند مى‏تواند به كسى كه اطمينان دارد بگويد از طرف او اعلان نمايد.
 
مسأله 2680- اگر تا يك سال اعلان كند و صاحب مال پيدا نشود اگر در محدوده حرم پيدا كرده مى‏تواند آن‏را صدقه بدهد و اگر صاحبش پيدا نشد ضامن او خواهد بود و يا آن را حفظ كند تا صاحبش پيدا شود اما اگر در غير حرم پيدا كرده مى‏تواند آن‏را براى خود بردارد به قصد اين كه هر وقت صاحبش پيدا شد عوض آن را به او بدهد، يا براى او نگه‏دارى كند كه هر وقت پيدا شد به او بدهد، ولى احتياط مستحب آن است كه از طرف صاحبش صدقه بدهد.
 
مسأله 2681- اگر بعد از آن كه يك سال اعلان كرد و صاحب مال پيدا نشد مال را براى صاحبش نگه‏دارى كند و از بين برود، چنانچه در نگه‏دارى آن كوتاهى نكرده و تعدى يعنى زياده‏روى هم ننموده ضامن نيست ولى اگر از طرف صاحبش صدقه داده باشد، يا براى خود برداشته باشد، در هر صورت ضامن است.
 
مسأله 2682- كسى كه مالى را پيدا كرده، اگر عمدا به دستورى كه گفته شد اعلان نكند، گذشته از اين كه معصيت كرده، باز هم واجب است اعلان كند.
 
مسأله 2683- اگر بچه نا بالغ چيزى پيدا كند وَلّىِ او بايد اعلان نمايد.
 
مسأله 2684- اگر انسان در بين سالى كه اعلان مى‏كند از پيدا شدن صاحب مال نا اميد شود احتياط واجب آن است كه آن را صدقه بدهد يا نگه‏دارى كند تا صاحبش پيدا شود.
 
مسأله 2685- اگر در بين سالى كه اعلان مى‏كند مال از بين برود، چنانچه در نگه‏دارى آن كوتاهى كرده، يا تعدى يعنى زياده‏روى كرده باشد بايد عوض آن را به صاحبش بدهد، و اگر كوتاهى نكرده و زياده‏روى هم ننموده چيزى بر او واجب نيست.
 
مسأله 2686- اگر مالى را كه نشانه دارد و قيمت آن به 6/12 نخود نقره سكه‏دار مى‏رسد در جايى پيدا كند كه معلوم است به واسطه اعلان صاحب آن پيدا نمى‏شود مى‏تواند در روز اول آن را از طرف صاحبش صدقه بدهد و چنانچه صاحبش پيدا شود و به صدقه دادن راضى نشود بايد عوض آن را به او بدهد و ثواب صدقه‏اى كه داده مال خود او است.
 
مسأله 2687- اگر چيزى را پيدا كند و به خيال اين كه مال خود او است بردارد بعد بفهمد مال خودش نبوده، بايد تا يك سال اعلان نمايد.
 
مسأله 2688- لازم نيست موقع اعلان، جنس چيزى را كه پيدا كرده بگويد بلكه همين قدر كه بگويد چيزى پيدا كرده‏ام كافى است.
 
مسأله 2689- اگر كسى چيزى را پيدا كند و ديگرى بگويد مال من است و نشانه‏هاى آن را بگويد در صورتى بايد به او بدهد كه اطمينان داشته باشد مال او است و لازم نيست نشانه‏هايى را كه بيشتر اوقات صاحب مال هم ملتفت آن‏ها نيست، بگويد.
 
مسأله 2690- اگر قيمت چيزى كه پيدا كرده به 6/12 نخود نقره سكه‏دار برسد چنانچه اعلان نكند و در مسجد، يا جاى ديگرى كه محل اجتماع مردم است بگذارد و آن چيز از بين برود، يا ديگرى آن را بردارد كسى كه آن را پيدا كرده ضامن است.
 
مسأله 2691- هر گاه چيزى پيدا كند كه اگر بماند فاسد مى‏شود بايد تا مقدارى كه ممكن است آن‏را نگه‏دارد بعد قيمت كند و خودش بردارد يا بفروشد و پولش را نگه‏دارد و اگر صاحب آن پيدا نشد از طرف او صدقه بدهد و احتياط آن است كه براى صدقه دادن از حاكم شرع اجازه بگيرد.
 
مسأله 2692- اگر چيزى را كه پيدا كرده موقع وضو گرفتن و نماز خواندن همراه او باشد، در صورتى كه قصدش اين باشد كه صاحب آن را پيدا كند اشكال ندارد.
 
مسأله 2693- اگر كفش او را ببرند و كفش ديگرى به جاى آن بگذارند چنانچه بداند كفشى كه مانده مال كسى است كه كفش او را برده در صورتى كه از پيدا شدن صاحبش مأيوس و يا برايش مشقت داشته باشد مى‏تواند به جاى كفش خودش بردارد، ولى اگر قيمت آن از كفش خودش بيشتر باشد بايد هر وقت صاحب آن پيدا شد زيادى قيمت را به او بدهد، و چنانچه از پيدا شدن او نا اميد شود، بايد با اجازه حاكم شرع زيادى قيمت را از طرف صاحبش صدقه بدهد. و اگر احتمال دهد كفشى كه مانده مال كسى نيست كه كفش او را برده در صورتى كه قيمت آن از 6/12 نخود نقره سكه‏دار كمتر باشد، مى‏تواند براى خود بردارد و اگر بيشتر باشد، بايد تا يك سال اعلان كند و بعد از يك سال احتياطاً از طرف صاحبش صدقه بدهد.
 
مسأله 2694- اگر مالى را كه كمتر از 6/12 نخود نقره سكه‏دار ارزش دارد پيدا كند و از آن صرف نظر نمايد ودر مسجد يا جاى ديگر بگذارد چنانچه كسى آن را بردارد، براى او حلال است.