+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
شرايط عقد
مسأله 2481- عقد ازدواج چند شرط دارد: اول آن كه به احتياط واجب به عربى صحيح خوانده شود، و اگر خود مرد و زن نتوانند صيغه را به عربى صحيح بخوانند، به هر لفظى كه صيغه را بخوانند صحيح است و لازم هم نيست كه وكيل بگيرند اما بايد لفظى بگويند كه معنى " زوجت و قبلت "را بفهماند. دوم مرد و زن يا وكيل آن‏ها كه صيغه را مى‏خوانند قصد انشاء داشته باشند يعنى اگر خود مرد و زن صيغه را مى‏خوانند، زن به گفتن "زوجتك نفسى "قصدش اين باشد كه خود را زن او قرار دهد و مرد به گفتن "قبلت التزويج " زن بودن او را براى خود قبول نمايد، و اگر وكيل مرد و زن صيغه را مى‏خوانند، به گفتن " زوجت و قبلت " قصدشان اين باشد كه مرد و زنى كه آنان را وكيل كرده‏اند، زن و شوهر شوند. سوم كسى كه صيغه را مى‏خواند بايد عاقل و بالغ باشد، چه براى خودش بخواند يا از طرف ديگرى وكيل شده باشد چهارم اگر وكيل زن و شوهر يا وَلّىِ آن‏ها صيغه را مى‏خوانند، در عقد، زن و شوهر را معين كنند مثلاً اسم آن‏ها را ببرند يا به آن‏ها اشاره نمايند. پس كسى كه چند دختر دارد، اگر به مردى بگويد زوجتك احدى بناتى (يعنى زن تو نمودم يكى از دخترانم را) و او بگويد قبلت يعنى قبول كردم، چون در موقع عقد، دختر را معين نبوده عقد باطل است. پنجم زن و مرد به ازدواج راضى باشند، ولى اگر زن ظاهراً به كراهت اذن دهد و معلوم باشد قلباً راضى است عقد صحيح است.
 
مسأله 2482- اگر در عقد يك حرف غلط خوانده شود كه معنى آن را عوض كند عقد باطل است.
 
مسأله 2483- كسى كه دستور زبان عربى را نمى‏داند، اگر قرائتش صحيح باشد و معناى هر كلمه از عقد را جداگانه بداند و قصد انشاء را بداند و از هر لفظى معناى آن را قصد نمايد مى‏تواند عقد را بخواند.
 
مسأله 2484- اگر زنى را براى مردى بدون اجازه آنان عقد كنند و بعداً زن و مرد بگويند به آن عقد راضى هستيم عقد صحيح است.
 
مسأله 2485- اگر زن و مرد يا يكى از آن دو را به ازدواج مجبور نمايند و بعد از خواندن عقد - در صورتى كه آن‏ها عقد را رد نكرده باشند - به عقد راضى شوند و بگويند به آن عقد راضى هستيم عقد صحيح است.
 
مسأله 2486- پدر و جد پدرى مى‏تواند براى فرزند نا بالغ يا ديوانه خود كه با حال ديوانگى بالغ شده است و هم چنين اگر ديوانگى بعد از بلوغ بوده ازدواج كنند. و بعد از آن كه آن طفل بالغ شد، يا ديوانه عاقل گرديد، اگر ازدواجى كه براى او كرده‏اند مفسده‏اى نداشته نمى‏تواند آن‏را به‏هم بزند و اگر مفسده‏اى داشته مى‏تواند آن را به‏هم بزند.
.مسأله 2487- دخترى كه به حد بلوغ رسيده و رشيده است يعنى مصلحت خود را تشخيص مى‏دهد، اگر بخواهد شوهر كند، چنانچه باكره باشد، بنابر احتياط واجب بايد از پدر يا جد پدرى خود اجازه بگيرد. و اجازه مادر و برادر لازم نيست.
 
مسأله 2488- اگر پدر و جد پدرى غائب باشند، به‏طورى كه نشود از آنان اذن گرفت و دختر هم احتياج به شوهر كردن داشته باشد لازم نيست از پدر و جد پدرى اجازه بگيرند و هم چنين اگر از ازدواج با كسى كه شرعاً و عرفاً با دختر كفو است و نيز اگر دختر باكره نباشد در صورتى كه بكارتش به واسطه شوهر كردن از بين رفته باشد، اجازه پدر و جدّ پدرى لازم نيست، ولى اگر به واسطه ضروت هاى پزشكى و يا حركت هاى ورزشى و از اين قبيل از بين رفته باشد احتياط واجب آن است كه اجازه بگيرد و هم چنين اگر بكارتش به واسطه و طى به شبهه و زنا از بين رفته باشد احتياط آن است كه اجازه بگيرد.
 
مسأله 2489- اگر پدر، يا جد پدرى براى پسر نا بالغ خود زن بگيرد، پسر بايد بعد از بالغ شدن خرج آن زن را بدهد.
 
مسأله 2490- اگر پدر يا جد پدرى براى پسر نا بالغ خود، زن بگيرد، چنانچه پسر در موقع عقد مالى داشته است مديون مهر زن است، و اگر در موقع عقد مالى نداشته پدر، يا جد او بايد مهر زن را بدهند.