+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
احكام اجاره
مسأله 2284- اجاره دهنده وكسى كه چيزى را اجاره مى‏كند بايد مكلف و عاقل باشند و به اختيار خودشان اجاره را انجام دهند و نيز بايد در مال خود حق تصرف داشته باشند، پس سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى‏كند چنانچه حاكم شرع او را از تصرف در اموالش جلوگيرى كرده باشد يا در حال بلوغ سفيه باشد اگر چيزى را اجاره كند، يا اجاره دهد صحيح نيست.
 
مسأله 2285- انسان مى‏تواند از طرف ديگرى وكيل شود و مال او را اجاره دهد.
 
مسأله 2286- اگر وَلّى، يا قيم بچه مال او را اجاره دهد، يا خود او را اجير ديگرى نمايد اشكال ندارد. و اگر مدتى از زمان بالغ شدن او را جزء مدت اجاره قرار دهد، بعد از آن كه بچه بالغ شد، مى‏تواند بقيه اجاره را به‏هم بزند، ولى هر گاه طورى بوده كه اگر مقدارى از زمان بالغ بودن بچه را جزء مدت اجاره نمى‏كرد، برخلاف مصلحت بچه بود، نمى‏تواند اجاره را به‏هم بزند.
 
مسأله 2287- بچه صغيرى را كه وَلّى ندارد بدون اجازه مجتهد نمى‏شود اجير كرد، و كسى كه به مجتهد دسترسى ندارد، مى‏تواند از يك نفر موءمن كه عادل باشد، اجازه بگيرد و او را اجير نمايد.
 
مسأله 2288- اجاره دهنده و مستأجر لازم نيست صيغه عربى بخوانند بلكه اگر مالك به كسى بگويد، ملك خود را به تو اجاره دادم و او بگويد قبول كردم، اجاره صحيح است. و نيز اگر حرفى نزنند و مالك به قصد اين كه ملك را اجاره دهد، آن‏را به مستأجر واگذار كند و او هم به قصد اجاره كردن بگيرد اجاره صحيح مى‏باشد.
 
مسأله 2289- اگر انسان بدون صيغه خواندن بخواهد براى انجام عملى اجير شود، همين كه با رضايت طرف معامله، مشغول آن عمل شد اجاره صحيح است.
 
مسأله 2290- كسى كه نمى‏تواند حرف بزند، اگر با اشاره بفهماند كه ملك را اجاره داده، يا اجاره كرده صحيح است.
 
مسأله 2291- اگر خانه يا دكان يا اتاقى را اجاره كند و صاحب ملك با او شرط كند كه فقط خود او از آن‏ها استفاده نمايد و يا اين‏كه از ظاهر حال مشخص باشد كه مالك قصدش اين است كه فقط مستأجر از اين ملك استفاده كند نه شخص ديگر، مستأجر نمى‏تواند آن را به ديگرى اجاره دهد و اگر صاحب ملك شرط نكند، و از ظاهر حال هم معلوم نباشد كه مالك قصدش اين است كه فقط مستأجر از اين ملك استفاده كند، مستأجر مى‏تواند آن ملك را به همان مبلغى كه اجاره كرده يا كمتر از آن به ديگرى اجاره دهد، ولى اگر بخواهد به زياد تر از مقدارى كه اجاره كرده، آن را اجاره دهد، مستأجر بايد در آن ملك با اجازه مالك كارى مانند تعمير و سفيد كارى انجام داده باشد يا به غير جنسى كه اجاره كرده آن را اجاره دهد مثلا اگر با پول اجاره كرده به گندم يا چيز ديگر اجاره دهد.
 
مسأله 2292- اگر اجير با انسان شرط كند كه فقط براى خود انسان كار كند يا به همان نحو كه در مسئله قبل گفته شد نمى‏شود او را به ديگرى اجاره داد، و اگر شرط نكند، چنانچه او را به چيزى كه اجرت او قرار داده اجاره دهد، بايد زيادتر نگيرد و اگر به چيز ديگرى اجاره دهد، مى‏تواند زيادتر بگيرد.
 
مسأله 2293- اگر غير خانه و دكان و اتاق و اجير، چيز ديگر- مثلاً زمين- را اجاره كند و مالك با او شرط نكند كه فقط خودش از آن استفاده نمايد، اگر چه بيشتر از مقدارى كه اجاره كرده آن را اجاره دهد اشكال ندارد.
 
مسأله 2294- اگر خانه يا دكانى را مثلاً يكساله به صد تومان اجاره كند و از نصف آن خودش استفاده نمايد، مى‏تواند نصف ديگر آن را به صد تومان اجاره دهد، ولى اگر بخواهد نصف آن را به زيادتر از مقدارى كه اجاره كرده مثلاً به صد و بيست تومان اجاره دهد، بايد در آن، كارى مانند تعمير با اجازه مالك انجام داده باشد يا به غير جنسى كه اجاره كرده اجاره دهد.