+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
شرايط كسانى كه مستحق زكاتند
مسأله 2019- كسى كه زكات مى‏گيرد بايد شيعه دوازده امامى باشد و اگر از راه شرعى شيعه بودن كسى ثابت و به او زكات بدهد، وزكات تلف شود بعد معلوم شود شيعه نبوده لازم نيست دوباره زكات بدهد.
 
مسأله 2020- اگر طفل يا ديوانه‏اى از شيعه فقير باشد، انسان مى‏تواند به وَلّىِ او زكات بدهد، به قصد اين كه آنچه را مى‏دهد ملك طفل يا ديوانه باشد.
 
مسأله 2021- اگر به وَلّىِ طفل و ديوانه دسترسى ندارد، مى‏تواند خودش يا به وسيله يك نفر امين زكات را به مصرف طفل يا ديوانه برساند و بايد موقعى كه زكات به مصرف آنان مى‏رسد نيت زكات كنند.
 
مسأله 2022- به فقير كه گدايى مى‏كند، مى‏شود زكات داد، ولى به كسى كه زكات را در معصيت مصرف مى‏كند نمى‏شود زكات داد.
 
مسأله 2023- به كسى كه معصيت كبيره را آشكارا به جا مى‏آورد، احتياط واجب آن است كه زكات ندهند.
 
مسأله 2024- به كسى كه بدهكار است و نمى‏تواند بدهى خود را بدهد اگر چه مخارج او بر انسان واجب باشد، مى‏شود زكات داد. ولى اگر زن براى خرجى خودش قرض كرده باشد شوهر نمى‏تواند بدهى او را از زكات بدهد بلكه اگر كس ديگرى هم كه مخارج او بر انسان واجب است براى خرجى خود قرض كند احتياط واجب آن است كه بدهى او را از زكات ندهد.
 
مسأله 2025- انسان نمى‏تواند مخارج كسانى را كه مثل اولاد خرجشان بر او واجب است از زكات بدهد، ولى اگر مخارج آنان را ندهد ديگران مى‏توانند به آنان زكات بدهند.
 
مسأله 2026- اگر انسان زكات به پسرش بدهد كه خرج زن ونوكر وكلفت خود نمايد اشكال ندارد.
 
مسأله 2027- اگر پسر به كتاب‏هاى علمى دينى احتياج داشته باشد پدر مى‏تواند براى خريدن آن‏ها به او زكات بدهد.
 
مسأله 2028- پدر مى‏تواند به پسرش زكات بدهد كه براى خود زن بگيرد پسر هم مى‏تواند براى آن كه پدرش زن بگيرد زكات خود را به او بدهد.
 
مسأله 2029- به زنى كه شوهرش مخارج او را مى‏دهد، يا خرجى نمى‏دهد ولى زن او را به دادن خرجى مجبور كند، نمى‏شود زكات داد.
 
مسأله 2030- زنى كه صيغه شده اگر فقير باشد، شوهرش و ديگران مى‏توانند به او زكات بدهند. ولى اگر شوهرش در ضمن عقد شرط كند كه مخارج او را بدهد، يا به جهت ديگرى دادن مخارجش بر او واجب باشد، در صورتى‏كه بتواند مخارج آن زن را بدهد يا زن بتواند او را مجبور كند، نمى‏شود به آن زن زكات داد.
 
مسأله 2031- زن مى‏تواند به شوهر فقير خود زكات بدهد، اگر چه شوهر زكات را صرف مخارج خود آن زن نمايد.
 
مسأله 2032- سيد نمى‏تواند از غير سيد زكات بگيرد و سيد مى‏تواند از سيد زكات بگيرد، ولى اگر خمس و ساير وجوهات كفايت مخارج او را نكند و از گرفتن زكات ناچار باشد، مى‏تواند سيّد از غير سيد زكات بگيرد. ولى احتياط واجب آن است كه اگر ممكن باشد فقط به مقدارى كه براى مخارج روزانه‏اش ناچار است بگيرد.
 
مسأله 2033- به كسى كه معلوم نيست سيد است يا نه، مى‏شود زكات داد.