+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
شرايط واجب شدن زكاة
مسأله 1932- زكات در صورتى واجب مى‏شود كه مال به مقدار نصاب كه بعداً گفته مى‏شود برسد ومالك آن، بالغ و عاقل و آزاد باشد و بتواند در آن مال تصرف كند.
 
مسأله 1933- بعد از آن كه انسان دوازده ماه مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا ونقره بود بايد زكات آن را بدهد. ولى از اول ماه دوازدهم نمى‏تواند طورى در مال تصرف كند كه مال از بين برود و اگر تصرف كند ضامن است و چنانچه در ماه دوازدهم بدون اختيار او بعضى از شرط‏هاى زكات از بين برود زكات بر او واجب نيست.
 
مسأله 1934- اگر مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در بين سال بالغ شود، بايد اوّل سال را اوّل بالغ شدن خود قرار دهد.
 
مسأله 1935- زكات گندم و جو وقتى واجب مى‏شود كه به آن‏ها گندم، جو گفته شود، و زكات كشمش بنابر احتياط وقتى واجب مى‏شود كه غوره است، و موقعى هم كه خرما قدرى خشك شد كه به او تمر مى‏گويند زكات آن واجب مى‏شود. ولى وقت دادن زكات در گندم و جو موقع خرمن شدن و جدا كردن كاه آن‏ها و در خرما و كشمش موقعى است كه خشك شده باشند.
 
مسأله 1936- اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و كشمش و خرما كه در مسأله پيش گفته شد، صاحب آن‏ها بالغ باشد، بايد زكات آن‏ها را بدهد.
 
مسأله 1937- اگر صاحب گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در تمام سال ديوانه باشد، زكات بر او واجب نيست. ولى اگر در مقدارى از سال ديوانه باشد و در آخر سال عاقل گردد چنانچه ديوانگى او به‏قدرى كم باشد كه مردم بگويند در تمام سال عاقل بوده بنابر احتياط زكات بر او واجب است.
 
مسأله 1938- اگر صاحب گاو و گوسفند وشتر و طلا و نقره در مقدارى از سال مست يا بى‏هوش شود، زكات از او ساقط نمى‏شود. وهم چنين است اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و خرما و كشمش مست يا بيهوش باشد.
 
مسأله 1939- مالى را كه از انسان غصب كرده‏اند و نمى‏تواند در آن تصرف كند زكات ندارد. و نيز اگر زراعتى را از او غصب كنند و موقعى كه زكات آن واجب مى‏شود، در دست غصب كننده باشد، موقعى كه به صاحبش برمى‏گردد زكات ندارد.
 
مسأله 1940- اگر طلا و نقره يا چيز ديگرى را كه زكات آن واجب است قرض كند ويك سال نزد او بماند، بايد زكات آن را بدهد و بر كسى كه قرض داده چيزى واجب نيست.