+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
نماز آيات
مسأله 1547- نماز آيات كه دستور آن بعداً گفته خواهد شد، به واسطه چهار چيز واجب مى‏شود: اول گرفتن خورشيد، دوم گرفتن ماه، اگر چه مقدار كمى از آن‏ها گرفته شود و كسى هم از آن نترسد. سوم زلزله، اگر چه كسى هم نترسد. چهارم رعد و برق و بادهاى سياه و سرخ و مانند اين‏ها در صورتى كه بيشتر مردم بترسند. و نيز بنا بر احتياط واجب در حوادث وحشتناك زمينى مانند شكافتن و فرو رفتن زمين در صورتى‏كه بيشتر مردم بترسند، بايد نماز آيات بخوانند.
 
مسأله 1548- اگر از چيزهايى كه نماز آيات براى آن‏ها واجب است بيشتر از يكى اتفاق بيفتد، انسان بايد براى هر يك از آن‏ها يك نماز آيات بخواند، مثلاً اگر خورشيد بگيرد و زلزله هم بشود، بايد دو نماز آيات بخواند.
 
مسأله 1549- كسى كه چند نماز آيات بر او واجب است، اگر همه آن‏ها براى يك چيز بر او واجب شده باشد، مثلاً سه مرتبه خورشيد گرفته و نماز آن‏ها را نخوانده است، موقعى كه قضاى آن‏ها را مى‏خواند، لازم نيست معين كند كه براى كدام دفعه آن‏ها مى‏باشد، ولى اگر براى چيزى باشد كه قضا نشده است و به جا آوردن نماز آيات براى آن فوريّت دارد، مثل زلزله و بقيه قضا شده است و قضاى آن‏ها فوريتى ندارد، احتياط واجب آن است كه اول نماز آياتى را كه قضا نشده است به جا آورد و سپس نمازهاى آيات قضا شده را بخواند.
 
مسأله 1550- چيزهايى كه نماز آيات براى آن‏ها واجب است، در هر شهرى اتفاق بيفتد، فقط مردم همان شهر بايد نماز آيات بخوانند و بر مردم جاهاى ديگر واجب نيست، ولى اگر مكان آن‏ها به‏قدرى نزديك باشد كه با آن شهر يكى حساب شود، نماز آيات بر آن‏ها هم واجب است.
 
مسأله 1551- از وقتى كه خورشيد يا ماه شروع به گرفتن مى‏كند، انسان بايد نماز آيات را بخواند و بنابر احتياط واجب، بايد به‏قدرى تأخير نيندازد كه شروع به باز شدن كند.
 
مسأله 1552- اگر خواندن نماز آيات را به‏قدرى تأخير بيندازد كه‏آفتاب يا ماه شروع به باز شدن كند، بنابر احتياط واجب بايد نيت ادا و قضا نكند، ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن، نماز بخواند بايد نيت قضا نمايد.
 
مسأله 1553- اگر مدت گرفتن خورشيد يا ماه بيشتر از خواندن يك ركعت باشد ولى انسان نماز را نخواند، تا به اندازه خواندن يك ركعت به آخر وقت آن مانده باشد بايد نيت ادا كند، بلكه اگر مدت گرفتن آن‏ها به اندازه خواندن يك ركعت هم باشد، بنابر احتياط واجب بايد نماز آيات را بخواند و ادا است.
 
مسأله 1554- موقعى كه زلزله و رعد و برق و مانند اين‏ها اتفاق مى‏افتد، انسان بايد فوراً نماز آيات را بخواند و اگر نخواند، معصيت كرده و تا آخر عمر بر او واجب است و هر وقت بخواند ادا است.
 
مسأله 1555- اگر بعد از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده، بايد قضاى نماز آيات را بخواند. ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده، قضا بر او واجب نيست.
 
مسأله 1556- اگر عده‏اى بگويند كه خورشيد يا ماه گرفته است، چنانچه انسان از گفته آنان يقين پيدا نكند و نماز آيات نخواند و بعد معلوم شود راست گفته‏اند، در صورتى كه تمام خورشيد يا ماه گرفته باشد بايد نماز آيات را بخواند. اگر دو نفر كه عادل بودن آنان معلوم نيست، بگويند خورشيد يا ماه گرفته، بعد معلوم شود كه عادل بوده‏اند، بايد نماز آيات را بخواند بلكه اگر در هر دو صورت معلوم شود كه مقدارى از آن گرفته، احتياط واجب آن است كه نماز آيات را بخواند.
 
مسأله 1557- اگر انسان به گفته كسانى كه از روى قاعده علمى وقت گرفتن خورشيد يا ماه را مى‏دانند، اطمينان پيدا كند كه خورشيد يا ماه گرفته، بايد نماز آيات را بخواند و نيز اگر بگويند فلان وقت خورشيد يا ماه مى‏گيرد و فلان مقدار طول مى‏كشد و انسان به گفته آنان اطمينان پيدا كند، اگر چه مانعى هم مثل ابر باشد كه انسان خودش نتواند ببيند، بايد به حرف آنان عمل نمايد. و اگر با وسايل جديد مقدار ريشتر زلزله را مشخص كنند، ولى به قدرى كم باشد كه حركت آن محسوس به حس ظاهرى نباشد، نماز آيات واجب نمى‏شود.
 
مسأله 1558- اگر بفهمد نماز آياتى كه خوانده باطل بوده، بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد.
 
مسأله 1559- اگر در وقت نماز يوميه نماز آيات هم بر انسان واجب شود، چنانچه براى هر دو نماز وقت دارد، هر كدام را اول بخواند اشكال ندارد. و اگر وقت يكى از آن دو تنگ باشد، بايد اول آن‏را بخواند و اگر وقت هر دو تنگ باشد، بايد اول نماز يوميه را بخواند.
 
مسأله 1560- اگر در بين نماز يوميه بفهمد كه وقت نماز آيات تنگ است، چنانچه وقت نماز يوميه هم تنگ باشد، بايد آن را تمام كند بعد نماز آيات را بخواند. و اگر وقت نماز يوميه تنگ نباشد، بايد آن‏را بشكند و اول نماز آيات، بعد نماز يوميه را به جا آورد.
 
مسأله 1561- اگر در بين نماز آيات بفهمد كه وقت نماز يوميه تنگ است، بايد نماز آيات را رها كند و مشغول نماز يوميه شود وبعد از آن كه نماز را تمام كرد پيش از انجام كارى كه نماز را به هم بزند، بقيه نماز آيات را از همان جا كه رها كرده بخواند.
 
مسأله 1562- اگر در حال حيض يا نفاس زن خورشيد يا ماه بگيرد و تا آخر مدتى كه خورشيد يا ماه باز مى‏شوند در حال حيض يا نفاس باشد احتياط آن است كه نماز آيات را قضا كند.