+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
نماز احتياط
مسأله 1216- كسى كه نماز احتياط بر او واجب است بعد از سلام نماز بايد فوراً نيت نماز احتياط كند و تكبير بگويد و حمد را بخواند و به ركوع رود و دو سجده نمايد؛ پس اگر يك ركعت نماز احتياط بر او واجب است، بعد از دو سجده تشهد بخواند و سلام دهد و اگر دو ركعت نماز احتياط بر او واجب است، بعد از دو سجده، يك ركعت ديگر مثل ركعت اول به جا آورد وبعد از تشهد سلام دهد.
 
مسأله 1217- نماز احتياط سوره و قنوت ندارد، و بايد آن را آهسته بخوانند و نيت آن را به زبان نياورند و احتياط واجب آن است كه «بسم اللّه‏» آن را هم آهسته بگويند.
 
مسأله 1218- اگر پيش از خواندن نماز احتياط بفهمد، نمازى كه خوانده درست بوده، لازم نيست نماز احتياط را بخواند. اگر در بين نماز احتياط بفهمد، لازم نيست آن را تمام نمايد.
 
مسأله 1219- اگر پيش از خواندن نماز احتياط بفهمد كه ركعت‏هاى نمازش كم بوده، چنانچه كارى كه نماز را باطل مى‏كند انجام نداده، بايد آنچه از نماز را نخوانده، بخواند و براى سلام بى جا دو سجده سهو بنمايد. اگر كارى كه نماز را باطل مى‏كند انجام داده، مثلاً پشت به قبله كرده، بايد نماز را دوباره به جا آورد.
 
مسأله 1220- اگر بعد از نماز احتياط بفهمد كسرى نمازش به مقدار نماز احتياط بوده، مثلاً در شك بين سه وچهار، يك ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند، بعد بفهمد نماز را سه ركعت خوانده، نمازش صحيح است.
 
مسأله 1221- اگر بعد از خواندن نماز احتياط بفهمد كسرى نماز كمتر از نماز احتياط بوده، مثلاً در شك بين دو و چهار، دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند، بعد بفهمد نماز را سه ركعت خوانده، بنابر احتياط واجب بايد كسرى نماز را به نماز متصل نموده و نماز را هم دوباره بخواند.
 
مسأله 1222- اگر بعد از خواندن نماز احتياط بفهمد كسرى نماز بيشتر از نماز احتياط بوده مثلاً در شك بين سه و چهار يك ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند، بعد بفهمد نماز را دو ركعت خوانده، چنانچه بعد از نماز احتياط كارى كه نماز را باطل مى‏كند انجام داده، مثلاً پشت به قبله كرده، بايد نماز را دوباره بخواند واگر كارى كه نماز را باطل مى‏كند انجام نداده، بايد دو ركعت كسرى نمازش را به جا آورد و احتياطا نماز را هم دوباره بخواند.
 
مسأله 1223- اگر بين دو و سه و چهار شك كند و بعد از خواندن دو ركعت نماز احتياط ايستاده، يادش بيايد كه نماز را دو ركعت خوانده، لازم نيست دو ركعت نماز احتياط نشسته را بخواند.
 
مسأله 1224- اگر بين سه و چهار شك كند و موقعى كه دو ركعت نماز احتياط نشسته يا يك ركعت ايستاده را مى‏خواند، يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده، بايد نماز احتياط را تمام كند و نمازش صحيح است.
 
مسأله 1225- اگر بين دو و سه و چهار شك كند و موقعى كه دو ركعت نماز احتياط ايستاده را مى‏خواند پيش از ركوع ركعت دوم يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده، بايد بنشيند و نماز احتياط را يك ركعتى تمام كند وبنابر احتياط واجب نماز را دوباره بخواند.
 
مسأله 1226- اگر در بين نماز احتياط بفهمد كسرى نمازش بيشتر يا كمتر از نماز احتياط بوده، چنانچه نتواند نماز احتياط را مطابق كسرى نمازش تمام كند، بايد آن را رها كند و كسرى نماز را به جا آورد وبنابر احتياط واجب، نماز را دوباره بخواند، مثلاً در شك بين سه و چهار اگر موقعى كه دو ركعت نماز احتياط نشسته را مى‏خواند، يادش بيايد كه نماز را دو ركعت خوانده، چون نمى‏تواند دو ركعت نشسته را به جاى دو ركعت ايستاده حساب كند، بايد نماز احتياط نشسته را رها كند ودو ركعت كسرى نمازش را بخواند و احتياطاً نماز را هم دوباره به جا آورد.
 
مسأله 1227- اگر شك كند نماز احتياطى را كه بر او واجب بوده به جا آورده يا نه، چنانچه وقت نماز گذشته به شك خود اعتنا نكند، و اگر وقت دارد، در صورتى كه مشغول كار ديگرى نشده و از جاى نماز بر نخاسته وكارى هم مثل رو گرداندن از قبله كه نماز را باطل مى‏كند انجام نداده، بايد نماز احتياط را بخواند واگر مشغول كار ديگرى شده يا كارى كه نماز را باطل مى‏كند به جا آورده، يا بين نماز و شك او زياد طول كشيده، احتياط آن است كه نماز احتياط را به جا آورد و نماز را هم دوباره بخواند.
 
مسأله 1228- اگر در نماز احتياط، ركنى را زياد كند، يا مثلاً به جاى يك ركعت، دو ركعت بخواند، نماز احتياط باطل مى‏شود، و بايد دوباره نماز احتياط و اصل نماز را بخواند.
 
مسأله 1229- موقعى كه مشغول نماز احتياط است اگر در يكى از كارهاى آن شك كند، چنانچه محل آن نگذشته، بايد به جا آورد و اگر محلش گذشته، بايد به شك خود اعتنا نكند، مثلاً اگر شك كند كه حمد خوانده يا نه، چنانچه به ركوع نرفته بايد بخواند، و اگر به ركوع رفته بايد به شك خود اعتنا نكند.
 
مسأله 1230- اگر در شماره ركعت‏هاى نماز احتياط، شك كند، بايد بنا را بر بيشتر بگذارد، ولى چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مى‏كند، بايد نماز را از سر بخواند و خواندن نماز احتياط لازم نيست.
 
مسأله 1231- اگر در نماز احتياط چيزى كه ركن نيست سهوا كم يا زياد شود، سجده سهو ندارد.
 
مسأله 1232- اگر بعد از سلام نماز احتياط شك كند كه يكى از اجزاء يا شرايط آن‏را به جا آورده يا نه، به شك خود اعتنا نكند.
 
مسأله 1233- اگر در نماز احتياط، تشهد يا يك سجده را فراموش كند، احتياط مستحب آن است كه بعد از سلام آن را قضا نمايد.
 
مسأله 1234- اگر نماز احتياط وقضاى يك سجده يا قضاى يك تشهد يا دو سجده سهو بر او واجب شود، بايد اول نماز احتياط را به جا آورد.
 
مسأله 1235- حكم گمان در ركعت‏هاى نماز حكم يقين است، مثلاً اگر در نماز چهار ركعتى انسان گمان دارد كه نماز را چهار ركعت خوانده، نبايد نماز احتياط بخواند، ولى اگر در غير ركعتها گمان پيدا كند، بايد به احتياط عمل نمايد و دستور در هر موردى طور مخصوصى است كه در كتاب‏هاى مفصل گفته شده است.
 
مسأله 1236- حكم شك و سهو و گمان در نمازهاى واجب يوميه و نمازهاى واجب ديگر فرق ندارد، مثلاً اگر در نماز آيات شك كند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت، چون شك او در نماز دو ركعتى است، نمازش باطل مى‏شود.