+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
چيزهايى كه سجده بر آن‏ها صحيح است
مسأله 1076- بايد بر زمين و چيزهاى غير خوراكى كه از زمين مى‏رويد، مانند چوب و برگ درخت سجده كرد و سجده بر چيزهاى خوراكى و پوشاكى صحيح نيست و نيز سجده كردن بر چيزهاى معدنى مانند طلا و نقره و عقيق و فيروزه باطل است، اما سجده كردن بر سنگ‏هاى معدنى مانند سنگ مرمر و سنگ‏هاى سياه اشكال ندارد.
 
مسأله 1077- سجده كردن بر برگ مو در زمانى كه خوردن آن معمول مى‏باشد جايز نيست.
 
مسأله 1078- سجده بر چيزهايى كه از زمين مى‏رويد و خوراك حيوان است مثل علف و كاه صحيح است.
 
مسأله 1079- سجده بر گل هايى كه خوراكى نيستند، صحيح است ولى سجده بر دواهاى خوراكى كه از زمين مى‏رويد، مانند گل بنفشه و گل گاوزبان صحيح نيست.
 
مسأله 1080- سجده بر گياهى كه خوردن آن در بعضى از شهرها معمول است ودر شهرهاى ديگر معمول نيست و نيز سجده بر ميوه نارس صحيح نيست؛ ولى سجده بر توتون جايز است.
 
مسأله 1081- سجده بر سنگ آهك و سنگ گچ صحيح است بلكه به گچ و آهك پخته و آجر و كوزه گلى و مانند آن هم مى‏شود سجده كرد.
 
مسأله 1082- اگر كاغذ را از چيزى كه سجده بر آن صحيح است مثلاً از كاه ساخته باشند، مى‏شود بر آن سجده كرد و سجده بر كاغذى كه از پنبه و مانند آن ساخته شده اشكال ندارد، اما بنا بر احتياط واجب سجده كردن بر كاغذى كه از حرير يا ابريشم ساخته شده، و هم‏چنين بر كاغذى كه نمى‏داند از چيزى ساخته شده كه سجده بر آن صحيح است يا سجده بر آن صحيح نيست، اشكال دارد.
 
مسأله 1083- براى سجده بهتر از هر چيز تربت حضرت سيد الشهداء عليه السلام مى‏باشد، بعد از آن خاك، بعد از خاك سنگ و بعد از سنگ، گياه است.
 
مسأله 1084- اگر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ندارد، يا اگر دارد به‏واسطه سرما يا گرماى زياد يا تقيه و مانند اين‏ها نمى‏تواند بر آن سجده كند، بايد به لباسش اگر از كتان يا پنبه است، سجده كند و اگر از چيز ديگر است بر همان چيز سجده كند واگر آن هم نيست بايد بر پشت دست و چنانچه آن‏هم ممكن نباشد به چيز معدنى مانند انگشتر عقيق سجده نمايد.
 
مسأله 1085- سجده بر گل و خاك سستى كه پيشانى روى آن آرام نمى‏گيرد اگر بعد از آن كه مقدارى فرو رفت آرام بگيرد، اشكال ندارد.
 
مسأله 1086- اگر در سجده اول، مهر به پيشانى بچسبد و بدون اين كه مهر را بردارد، دوباره به سجده رود اشكال دارد.
 
مسأله 1087- اگر در بين نماز چيزى كه بر آن سجده مى‏كند گم شود و چيزى كه سجده بر آن صحيح است نداشته باشد، چنانچه وقت وسعت دارد، بايد نماز را بشكند واگر وقت تنگ است، بايد به لباسش اگر از پنبه يا كتان است سجده كند و اگر از چيز ديگرى است بر همان چيز و اگر آن هم ممكن نيست بر پشت دست، و اگر آن هم نمى‏شود به چيز معدنى مانند انگشتر عقيق سجده نمايد.
 
مسأله 1088- هر گاه در حال سجده بفهمد پيشانى را بر چيزى گذاشته كه سجده بر آن باطل است، اگر ممكن باشد، بايد پيشانى را از روى آن به روى چيزى كه سجده بر آن صحيح است بكشد و اگر وقت تنگ است، به دستورى كه در مسأله پيش گفته شد عمل كند.
 
مسأله 1089- اگر بعد از سجده بفهمد پيشانى را روى چيزى گذاشته كه سجده بر آن باطل‏است، اشكال ندارد.
 
مسأله 1090- سجده كردن براى غير خداوند متعال حرام مى‏باشد و بعضى از مردم عوام كه‏مقابل قبر امامان عليهم‏السلام پيشانى را به زمين مى‏گذارند، اگر براى شكر خداوند متعال باشد، اشكال ندارد، وگرنه حرام است.