+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
قيام (ايستادن)
مسأله 958- قيام در موقع گفتن تكبيرة الاحرام و قيام پيش از ركوع كه آن را قيام متصل به ركوع مى‏گويند ركن است، ولى قيام در موقع خواندن حمد و سوره و قيام بعد از ركوع ركن نيست و اگر كسى آن‏را از روى فراموشى ترك كند، نمازش صحيح است.
 
مسأله 959- واجب است پيش‏از گفتن تكبير و بعد از آن مقدارى بايستد تا يقين كند كه در حال ايستادن تكبير گفته است.
 
مسأله 960- اگر ركوع را فراموش كند وبعد از حمد و سوره بنشيند و يادش بيايد كه ركوع نكرده، بايد بايستد و به ركوع رود و اگر بدون اين كه بايستد، به حال خميدگى به ركوع برگردد، چون قيام متصل به ركوع را به جا نياورده، نماز او باطل است.
 
مسأله 961- موقعى كه ايستاده است، بايد بدن را حركت ندهد و به طرفى خم نشود وبجايى تكيه نكند؛ ولى اگر از روى ناچارى باشد، يا در حال خم شدن براى ركوع پاها را حركت دهد اشكال ندارد.
 
مسأله 962- اگر موقعى كه ايستاده، از روى فراموشى بدن را حركت دهد، يا به طرفى خم شود، يا به جايى تكيه كند، اشكال ندارد، ولى در قيام هنگام گفتن تكبيرة الاحرام اگر اين كارها را انجام دهد، اگر قبل از شروع در قرائت ملتفت شود، بنا بر احتياط واجب بايد عملى كه نماز را باطل مى‏كند مثل رو برگرداندن از قبله انجام دهد و دوباره تكبيرة الاحرام را بگويد، اگر بعد از ورود در قرائت ملتف شود و هم‏چنين اگر در قيام متصل به ركوع سهوا حركت كند و بعد از دخول در ركوع ملتفت شود، بنابر احتياط واجب، بايد نماز را تمام كند ودوباره بخواند.
 
مسأله 963- احتياط واجب آن است كه در موقع ايستادن، هر دو پا روى زمين باشد، ولى لازم نيست سنگينى بدن روى هر دو پا باشد واگر روى يك پا هم باشد اشكال ندارد.
 
مسأله 964- كسى كه مى‏تواند درست بايستد، اگر پاها را خيلى گشاد بگذارد كه به حال ايستادن معمولى نباشد، نمازش باطل است.
 
مسأله 965- موقعى كه انسان در نماز مى‏خواهد كمى جلو يا عقب رود، يا كمى بدن را به‏طرف راست يا چپ حركت دهد، بايد چيزى نگويد؛ ولى «بِحَوْلِ اللّه‏ِ وَ قُوَتِهِ اَقُومُ وَاَقُعْد» را بايد در حال برخاستن بگويد و در موقع گفتن ذكرهاى واجب هم بدن بايد بى‏حركت باشد، بلكه احتياط واجب آن است كه در موقع گفتن ذكرهاى مستحبى نماز، بايد بدنش آرام باشد.
 
مسأله 966- اگر در حال حركت بدن ذكر بگويد، مثلاً موقع رفتن به ركوع يا رفتن به سجده تكبير بگويد، چنانچه آن‏را به قصد ذكرى كه در نماز دستور داده‏اند بگويد، بايد احتياطاً نماز را دوباره بخواند و اگر به اين قصد نگويد، بلكه بخواهد ذكرى گفته باشد نماز صحيح است.
 
مسأله 967- حركت دادن دست و انگشتان در موقع خواندن حمد، اشكال ندارد، اگر چه احتياط مستحب آن است كه آن‏ها را هم حركت ندهد.
 
مسأله 968- اگر موقع خواندن حمد و سوره، يا خواندن تسبيحات بى‏اختيار به‏قدرى حركت كند كه از حال آرام بودن بدن خارج شود، احتياط واجب آن است كه بعد از آرام گرفتن بدن، آنچه را در حال حركت خوانده دوباره بخواند.
 
مسأله 969- اگر در بين نماز از ايستادن عاجز شود، بايد بنشيند و اگر از نشستن هم عاجز شود بايد بخوابد ولى تا بدنش آرام نگرفته بايد چيزى نخواند.
 
مسأله 970- تا انسان مى‏تواند ايستاده نماز بخواند، نبايد بنشيند مثلاً كسى كه در موقع ايستادن، بدنش حركت مى‏كند يا مجبور است به چيزى تكيه دهد، يا بدنش را كج كند، يا خم شود يا پاها را بيشتر از معمول گشاد بگذارد، بايد به هر طور كه مى‏تواند ايستاده نماز بخواند ولى اگر به هيچ قسم حتى مثل حال ركوع هم نتواند بايستد، بايد راست بنشيند و نشسته نماز بخواند.
 
مسأله 971- تا انسان مى‏تواند بنشيند نبايد خوابيده نماز بخواند و اگر نتواند راست بنشيند، بايد هر طور كه مى‏تواند بنشيند واگر به هيچ قسم نمى‏تواند بنشيند، بايد به‏طورى كه در احكام قبله گفته شد، به پهلوى راست بخوابد و اگر نمى‏تواند، به پهلوى چپ و اگر آن‏هم ممكن نيست به پشت بخوابد، به‏طورى كه كف پاهاى او رو به قبله باشد .
 
مسأله 972- كسى كه نشسته نماز مى‏خواند، اگر بعد از خواندن حمد و سوره بتواند بايستد، و ركوع را ايستاده به جا آورد، بايد بايستد و از حال ايستاده به ركوع رود و اگر نتواند، بايد ركوع را هم نشسته به جا آورد.
 
مسأله 973- كسى كه خوابيده نماز مى‏خواند، اگر در بين نماز بتواند بنشيند، بايد مقدارى را كه مى‏تواند، نشسته بخواند. و نيز اگر مى‏تواند بايستد، بايد مقدارى را كه مى‏تواند، ايستاده بخواند، ولى تا بدنش آرام نگرفته بايد چيزى نخواند.
 
مسأله 974- كسى كه نشسته نماز مى‏خواند، اگر در بين نماز بتواند بايستد، بايد مقدارى را كه مى‏تواند، ايستاده بخواند؛ ولى تا بدنش آرام نگرفته، بايد چيزى نخواند.
 
مسأله 975- كسى كه مى‏تواند بايستد اگر بترسد كه به واسطه ايستادن مريض شود يا ضررى به او برسد، مى‏تواند نشسته نماز بخواند و اگر از نشستن هم بترسد، مى‏تواند خوابيده نماز بخواند.
 
مسأله 976- اگر انسان احتمال بدهد كه تا آخر وقت بتواند ايستاده نماز بخواند احتياط آن است كه نمازش را تا آخر وقت به تأخير بيندازد.
 
مسأله 977- مستحب است در حال ايستادن، بدن را راست نگه‏دارد، شانه‏ها را پايين بيندازد، دست‏ها را روى ران‏ها بگذارد، انگشت‏ها را به هم بچسباند، جاى سجده را نگاه كند، سنگينى بدن را به‏طور مساوى روى دو پا بيندازد، با خضوع و خشوع باشد، پاها را پس و پيش نگذارد، اگر مرد است پاها را از سه انگشت باز تا يك وجب فاصله دهد، و اگر زن است پاها را به هم بچسباند.