+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
احكام قبله
مسأله 776- خانه كعبه كه در مكه معظمه مى‏باشد قبله است، و بايد روبه‏روى آن نماز خواند، ولى كسى كه دور است اگر طورى بايستد كه بگويند رو به قبله‏نماز مى‏خواند كافى است و همچنين است كارهاى ديگرى كه مانند سر بريدن حيوانات، بايد رو به قبله انجام گيرد.
 
مسأله 777- كسى كه نماز واجب را ايستاده مى‏خواند، بايد طورى بايستد كه بگويند رو به قبله ايستاده و لازم نيست زانوهاى او و نوك پاى او هم رو به قبله باشد.
 
مسأله 778- كسى كه بايد نشسته نماز بخواند، اگر نمى‏تواند به‏طور معمول بنشيند و در موقع نشستن، كف پاها را به زمين مى‏گذارد، بايد در موقع نماز صورت و سينه وشكم او رو به قبله باشد و لازم نيست ساق پاى او رو به قبله باشد.
 
مسأله 779- كسى كه نمى‏تواند نشسته نماز بخواند، بايد در حال نماز به پهلوى راست طورى بخوابد كه جلوى بدن او رو به قبله باشد، و اگر ممكن نيست بايد به پهلوى چپ طورى بخوابد كه جلوى بدن او رو به قبله باشد، و اگر اين را هم نتواند، بايد به پشت بخوابد به‏طورى كه كف پاى او رو به قبله باشد.
 
مسأله 780- نماز احتياط و سجده و تشهد فراموش شده را بايد رو به قبله به جا آورد و در سجده سهو هم احتياط مستحب همين است.
 
مسأله 781- نماز مستحبى را مى‏شود در حال راه رفتن و سوارى خواند و اگر انسان در اين دو حال، نماز مستحبى بخواند، لازم نيست رو به قبله باشد.
 
مسأله 782- كسى كه مى‏خواهد نماز بخواند، بايد براى پيدا كردن قبله كوشش نمايد، تا يقين كند كه قبله كدام طرف است، و مى‏تواند به گفته دو شاهد عادل كه از روى نشانه‏هاى حسى شهادت مى‏دهند يا به قول كسى كه از روى قاعده علمى قبله را مى‏شناسد و محل اطمينان است عمل كند، و اگر اين‏ها ممكن نشد، بايد به گمانى كه از محراب مسجد مسلمانان يا قبرهاى آنان يا از راه‏هاى ديگر پيدا مى‏شود عمل نمايد، حتى اگر از گفته فاسق يا كافرى كه به‏واسطه قواعد علمى قبله را مى‏شناسد گمان به قبله پيدا كند كافى است.
 
مسأله 783- كسى كه گمان به قبله دارد، اگر بتواند گمان قويترى پيدا كند نمى‏تواند بگمان خود عمل نمايد، مثلاً اگر ميهمان از گفته صاحب خانه گمان به قبله پيدا كند ولى بتواند از راه ديگر گمان قويترى پيدا كند، مثلاً قبله نما داشته باشد كه از آن گمان قوى‏ترى پيدا شود، نبايد به حرف او عمل نمايد.
 
مسأله 784- اگر براى پيدا كردن قبله وسيله‏اى ندارد، يا با اين كه كوشش كرده، گمانش به طرفى نمى‏رود، چنانچه وقت نماز وسعت دارد بايد چهار نماز به چهار طرف بخواند و اگر به‏اندازه چهار نماز وقت ندارد، بايد به اندازه‏اى كه وقت دارد، نماز بخواند، مثلاً اگر فقط به‏اندازه يك نماز وقت دارد، بايد يك نماز به هر طرفى كه مى‏خواهد بخواند. او بايد نمازها را طورى بخواند كه يقين كند يكى از آن‏ها رو به قبله بوده يا اگر از قبله كج بوده به‏طرف دست راست و دست چپ قبله نرسيده است.
 
مسأله 785- اگر يقين يا گمان كند كه قبله در يكى از دو طرف است، بايد به هر دو طرف نماز بخواند؛ ولى احتياط مستحب آن است كه در صورت گمان، به چهار طرف نماز بخواند.
 
مسأله 786- كسى كه بايد به چند طرف نماز بخواند، اگر بخواهد نماز ظهر و عصر يا مغرب و عشا را بخواند، بهتر آن است كه نماز اول را به هر چند طرف كه واجب است بخواند، بعد نماز دوم را شروع كند.
 
مسأله 787- كسى كه يقين به قبله ندارد، اگر بخواهد غير از نماز كارى كند كه بايد رو به قبله انجام داد، مثلاً بخواهد سر حيوانى را ببرد، بايد به گمان عمل نمايد و اگر گمان ممكن نيست به هر طرف كه انجام دهد، صحيح است.