+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
احكام وقت نماز
مسأله 742- موقعى انسان مى‏تواند مشغول نماز شود، كه يقين كند وقت داخل شده است، يا دو مرد عادل به داخل شدن وقت خبر دهند.
 
مسأله 743- نابينا و كسى كه در زندان است و مانند اين‏ها بنابر احتياط واجب بايد تا يقين به داخل شدن وقت نكنند، مشغول نماز نشوند، ولى اگر انسان به‏واسطه ابر يا غبار و مانند اين‏ها كه براى همه مانع از يقين كردن است، نتواند در اول وقت نماز، به داخل شدن وقت يقين كند، چنانچه گمان داشته باشد كه وقت داخل شده، مى‏تواند مشغول نماز شود.
 
مسأله 744- اگر دو مرد عادل به داخل شدن وقت خبر دهند، يا انسان يقين كند كه وقت نماز شده و مشغول نماز شود و در بين نماز بفهمد كه هنوز وقت داخل نشده، نماز او باطل است. همچنين است اگر بعد از نماز بفهمد كه تمام نماز را پيش از وقت خوانده نمازش باطل است، ولى اگر در بين نماز بفهمد وقت داخل شده، يا بعد از نماز بفهمد كه در بين نماز وقت داخل شده بوده است، نماز او صحيح است.
 
مسأله 745- اگر انسان ملتفت نباشد كه بايد با يقين به داخل شدن وقت مشغول نماز شود، چنانچه بعد از نماز بفهمد كه تمام نماز را در وقت خوانده، نماز او صحيح است، واگر بفهمد تمام نماز را پيش از وقت خوانده يا بفهمد كه در بين نماز وقت داخل شده است، نمازش باطل است.
 
مسأله 746- اگر يقين كند وقت داخل شده و مشغول نماز شود و در بين نماز شك كند كه وقت داخل شده يا نه، نماز او باطل است، ولى اگر در بين نماز يقين داشته باشد كه وقت شده، وشك كند كه آنچه از نماز خوانده در وقت بوده، يا نه نمازش صحيح است. ولى اگر بداند جزيى از نماز در خارج وقت بوده، نماز او باطل است.
 
مسأله 747- اگر وقت نماز به قدرى تنگ است كه به‏واسطه به جا آوردن بعضى از كارهاى مستحب نماز مقدارى از آن بعد از وقت خوانده مى‏شود، بايد آن مستحب را به جا نياورد. مثلاً اگر به‏واسطه خواندن قنوت، مقدارى از نماز بعد از وقت خوانده مى‏شود، بايد قنوت نخواند، و اگر بخواند، معصيت كرده ولى نماز او صحيح است.
 
مسأله 748- كسى كه به اندازه خواندن يك ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز را به نيت ادا بخواند؛ ولى نبايد عمدا نماز را تا اين وقت تأخير بيندازد.
 
مسأله 749- كسى كه مسافر نيست، اگر تا مغرب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز ظهر و عصر هر دو را بخواند، و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط نماز عصر را بخواند و بعداً نماز ظهر را قضا كند و اگر تا نصف شب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز مغرب و عشا را بخواند، واگر كمتر وقت دارد، بايد فقط عشا را بخواند و بعداً بايد نماز مغرب را بخواند وبه احتياط واجب نيت ادا و قضا ننمايد.
 
مسأله 750- كسى كه مسافر است، اگر تا مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز ظهر و عصر را بخواند، و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط عصر را بخواند و بعداً نماز ظهر را قضا كند. اگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز مغرب و عشا را بخواند، واگر كمتر وقت دارد بايد فقط عشا را بخواند و بعداً مغرب را بدون نيت ادا و قضا به جا آورد، وچنانچه بعد از خواندن عشا، معلوم شود كه به مقدار يك ركعت يا بيشتر وقت به نصف شب مانده است، بايد فوراً نماز مغرب را به نيت ادا به جا آورد.
 
مسأله 751- مستحب است انسان نماز را در اول وقت آن بخواند و راجع به آن خيلى سفارش شده است و هر چه به اول وقت نزديكتر باشد بهتر است، مگر آن كه تأخير آن از جهتى بهتر باشد، مثلاً صبر كند كه نماز را به جماعت بخواند.
 
مسأله 752- هر گاه انسان عذرى دارد كه اگر بخواهد در اول وقت نماز بخواند، ناچار است با تيمم نماز بخواند، چنانچه بداند يا احتمال دهد كه عذر او تا آخر وقت باقى است، مى‏تواند در اول وقت، نماز بخواند. ولى اگر مثلاً لباسش نجس باشد يا عذر ديگرى داشته باشد و احتمال دهد كه عذر او از بين مى‏رود، بنابر احتياط واجب بايد صبر كند تا عذرش بر طرف شود و چنانچه عذر او بر طرف نشد، در آخر وقت نماز بخواند، ولازم نيست به‏قدرى صبر كند كه فقط بتواند كارهاى واجب نماز را انجام دهد، بلكه اگر براى مستحبات نماز مانند اذان و اقامه و قنوت هم وقت دارد، مى‏تواند با لباس نجس مثلاً نماز را با آن مستحبات به جا آورد.
 
.مسأله 753- كسى كه مسائل نماز و شكيات و سهويات را نمى‏داند، اگر مطمئن است كه در نماز پيش مى‏آيد واجب است آن‏ها را ياد بگيرد؛ بلكه بنا به احتياط واجب مسائلى را كه احتمال مى‏دهد در نماز پيش آيد، بايد ياد بگيرد ولى اگر اطمينان دارد كه نماز را به‏طور صحيح تمام مى‏كند، مى‏تواند در اول وقت مشغول نماز شود، پس اگر در نماز مسأله‏اى كه حكم آن را نمى‏داند پيش نيايد نماز او صحيح است و اگر مسأله‏اى كه حكم آن را نمى‏داند پيش آيد، مى‏تواند به يكى از دو طرفى كه احتمال مى‏دهد، عمل نمايد و نماز را تمام كند. ولى بعد از نماز بايد مسأله را بپرسد كه اگر نمازش باطل بوده، دوباره بخواند.
 
مسأله 754- اگر وقت نماز وسعت دارد وطلب‏كار هم طلب خود را مطالبه مى‏كند، در صورتى كه ممكن است بايد اول قرض خود را بدهد، بعد نماز بخواند، همچنين است اگر كار واجب ديگرى كه بايد فوراً آن‏را به جا آورد پيش آمد كند، مثلاً ببيند مسجد نجس است كه بايد اول مسجد را تطهير كند، بعد نماز بخواند. چنانچه اول نماز بخواند، معصيت كرده ولى نماز او صحيح است.