+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
وقت نماز ظهر و عصر
مسأله 729- اگر چوب يا چيزى مانند آن‏را، راست در زمين هموار فرو برند، صبح كه خورشيد بيرون مى‏آيد، سايه آن به‏طرف مغرب مى‏افتد، و هر چه آفتاب بالا مى‏آيد اين سايه كم مى‏شود و در شهرهاى ما در اول ظهر شرعى به آخرين درجه كمى مى‏رسد و ظهر كه گذشت، سايه آن به طرف مشرق بر مى‏گردد و هر چه خورشيد رو به مغرب مى‏رود، سايه زيادتر مى‏شود؛ بنابر اين وقتى سايه به آخرين درجه كمى رسيد و دو مرتبه رو به زياد شدن گذاشت، معلوم مى‏شود ظهر شرعى شده است؛ ولى در بعضى شهرها مثل مكه كه گاهى موقع ظهر سايه به كلى از بين مى‏رود، بعد از آن كه سايه دوباره پيدا شد، معلوم مى‏شود ظهر شده است.
 
مسأله 730- چوب يا چيز ديگرى را كه براى معين كردن ظهر به زمين فرو مى‏برند، شاخص گويند.
 
مسأله 731- نماز ظهر و عصر هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند: وقت مخصوص نماز ظهر از اول ظهر است تا وقتى كه از ظهر به اندازه خواندن نماز ظهر بگذرد. وقت مخصوص نماز عصر، موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عصر، وقت به مغرب مانده باشد، كه اگر كسى تا اين موقع نماز ظهر را عمدا نخواند، نماز ظهر او قضا شده وبايد نماز عصر را بخواند، ولى اگر سهوا نماز عصر را جلوتر بخواند نماز ظهر را در وقت اختصاصى عصر به نيت ادا بخواند ما بين وقت مخصوص نماز ظهر و وقت مخصوص نماز عصر، وقت مشترك نماز ظهر و نماز عصر است، واگر كسى در اين وقت اشتباها نماز عصر را پيش از نماز ظهر بخواند و بعد از نماز ملتفت شود، نمازش صحيح است.
 
مسأله 732- اگر پيش از خواندن نماز ظهر، سهوا مشغول نماز عصر شود، ودر بين نماز بفهمد اشتباه كرده است، چنانچه در وقت مشترك باشد، بايد نيت را به نماز ظهر برگرداند يعنى نيت كند كه آنچه تا حال خوانده‏ام و آنچه را مشغولم و آنچه بعد مى‏خوانم، همه نماز ظهر باشد و بعد از آن كه نماز را تمام كرد، نماز عصر را بخواند و اگر در وقت مخصوص به ظهر باشد، بايد نيت را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند، و بعد نماز عصر را بخواند و اگر تمام نماز عصر را در وقت اختصاصى ظهر بخواند و از وقت مشترك چيزى درك نكند، بنابر احتياط واجب نماز عصر را اعاده كند و بهتر آن است كه هر دو نماز را دوباره بخواند.
 
مسأله 733- در روز جمعه انسان مى‏تواند به جاى نماز ظهر دو ركعت نماز جمعه بخواند، ولى بهتر آن است كه نماز جمعه بخواند و احتياط مستحب آن است كه اگر نماز جمعه خواند نماز ظهر را هم بخواند. اين احتياط، خيلى مطلوب است.
 
مسأله 734- احتياط واجب آن است كه نماز جمعه را از موقعى كه عرفاً اول ظهر مى‏گويند تأخير نيندازد واگر از اوايل ظهر تأخير افتاد، به جاى نماز جمعه نماز ظهر بخواند.