+++++++++++++ mojtabatehrani.ir - پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی
رساله توضیح المسایل
 
احكام تيمم
مسأله 702- اگر مختصرى از پيشانى و پشت دست‏ها را هم مسح نكند تيمم باطل است، چه عمدا مسح نكند، يا مسأله را نداند، يا فراموش كرده باشد ولى دقت زياد هم لازم نيست و همين قدر كه بگويند تمام پيشانى و پشت دست مسح شده كافى است.
 
مسأله 703- براى آن كه يقين كند تمام پشت دست را مسح كرده، بايد مقدارى بالاتر از مچ را هم مسح نمايد، ولى مسح بين انگشتان لازم نيست.
 
مسأله 704- پيشانى و پشت دست‏ها را بايد از بالا به پايين مسح نمايد و كارهاى آن را بايد پشت سرهم به جا آورد و اگر بين آن‏ها به‏قدرى فاصله دهد كه نگويند تيمم مى‏كند باطل است.
 
مسأله 705- در موقع نيت بايد معين كند كه تيمم او بدل از غسل است يا بدل از وضو، واگر بدل از غسل باشد بايد آن غسل را معين نمايد، وچنانچه اشتباها به جاى بدل از وضو، بدل از غسل يا به جاى بدل از غسل، بدل از وضو نيت كند، يا مثلاً در تيمم بدل از غسل جنابت، نيت تيمم بدل از غسل مس ميت نمايد، اگر به قصد تيممى كه بر او واجب است تيمم كند، تيمم او باطل است، ولى اگر اشتباه در تشخيص باشد تيمم او صحيح است.
 
مسأله 706- در تيمم بايد پيشانى و كف دست‏ها و پشت دست‏ها پاك باشد واگر كف دست نجس باشد و نتواند آن را آب بكشد، بايد با همان كف دست نجس در صورتى‏كه نجاستش مُسرى نباشد، تيمم كند.
 
مسأله 707- انسان بايد براى تيمم انگشتر را از دست بيرون آورد و اگر در پيشانى يا پشت دست‏ها يا در كف دست‏ها مانعى باشد، مثلاً چيزى به آن‏ها چسبيده باشد، بايد بر طرف نمايد.
 
مسأله 708- اگر پيشانى يا پشت دست‏ها زخم است و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نمى‏تواند باز كند، بايد دست را روى آن بكشد و نيز اگر كف دست زخم باشد و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نتواند باز كند، بايد دست را با همان پارچه به چيزى كه تيمم به آن صحيح است بزند و به پيشانى و پشت دست‏ها بكشد.
 
مسأله 709- اگر پيشانى و پشت دست‏ها مو داشته باشد اشكال ندارد؛ ولى اگر موى سر روى پيشانى آمده باشد، بايد آن را عقب بزند.
 
مسأله 710- اگر احتمال دهد كه در پيشانى وكف دست‏ها يا پشت دست‏ها مانعى هست، چنانچه احتمال او در نظر مردم به جا باشد بايد جست‏وجو نمايد، تا يقين يا اطمينان پيدا كند كه مانعى نيست.
 
مسأله 711- اگر وظيفه او تيمم است و نمى‏تواند تيمم كند، بايد نايب بگيرد. و كسى كه نايب مى‏شود، بايد او را با دست خود او تيمم دهد و اگر ممكن نباشد بايد نايب، دست خود را به چيزى كه تيمم به‏آن صحيح است بزند وبه پيشانى و پشت دست‏هاى او بكشد، و احتياطا نايب هم قصد تيمم بكند.
 
مسأله 712- اگر بعد از آن كه وارد تيمم شد شك كند كه قسمت پيش از آن‏را فراموش كرده يا نه، اعتنا نكند و تيمم او صحيح است، و نيز اگر بعد از به جا آوردن هر جز شك كند كه درست به جا آورده يا نه اعتنا نكند و تيمم او صحيح است.
 
مسأله 713- اگر بعد از مسح دست چپ شك كند كه درست تيمم كرده يا نه، تيمم او صحيح است.
 
مسأله 714- كسى كه وظيفه‏اش تيمم است، بنابر احتياط واجب نبايد پيش از وقت نماز براى نماز تيمم كند، ولى اگر براى كار واجب ديگر يا مستحبى تيمم كند و تا وقت نماز عذر او باقى باشد، مى‏تواند با همان تيمم نماز بخواند.
 
مسأله 715- كسى كه وظيفه‏اش تيمم است، اگر بداند تا آخر وقت عذر او باقى مى‏ماند، در وسعت وقت مى‏تواند با تيمم نماز بخواند، و هم چنين است اگر اميد دارد كه عذر او بر طرف شود ولى اگر بداند كه تا آخر وقت عذر او بر طرف مى‏شود، بايد صبر كند و با وضو يا غسل نماز بخواند، يا در تنگى وقت با تيمم نماز را به جا آورد.
 
مسأله 716- كسى كه نمى‏تواند وضو بگيرد يا غسل كند، مى‏تواند نمازهاى قضاى خود را با تيمم بخواند، در صورتى كه علم نداشته باشد كه به‏زودى عذر او بر طرف مى‏شود.
 
مسأله 717- كسى كه نمى‏تواند وضو بگيرد يا غسل كند، جايز است نمازهاى مستحبى را كه مثل نافله‏هاى شبانه روز وقت معين دارد با تيمم بخواند، حتى در اول وقت در صورتى‏كه علم نداشته باشد كه تا قبل از گذشتن وقت معين عذر بر او برطرف مى‏شود.
 
مسأله 718- كسى كه احتياطاً بايد غسل جبيره‏اى و تيمم نمايد، مثلاً جراحتى در پشت دست او است، اگر بعد از غسل و تيمم نماز بخواند وبعد از نماز حدث اصغرى از او سر زند مثلاً بول كند، براى نمازهاى بعد، بايد وضو بگيرد.
 
مسأله 719- اگر به‏واسطه نداشتن آب يا عذر ديگرى تيمم كند، بعد از بر طرف شدن عذر، تيمم او باطل مى‏شود.
 
مسأله 720- چيزهايى كه وضو را باطل مى‏كند، تيمم بدل از وضو را هم باطل مى‏كند، و چيزهايى كه غسل را باطل مى‏نمايد، تيمم بدل از غسل را هم باطل مى‏نمايد.
 
مسأله 721- كسى كه نمى‏تواند غسل كند، اگر چند غسل بر او واجب باشد، احتياط واجب آن است كه بدل هر يك از آن‏ها يك تيمم نمايد.
 
مسأله 722- كسى كه نمى‏تواند غسل كند، اگر بخواهد عملى را كه براى آن غسل واجب است انجام دهد، بايد بدل از غسل تيمم نمايد، واگر نتواند وضو بگيرد وبخواهد عملى را كه براى آن وضو واجب است انجام دهد، بايد بدل از وضو تيمم نمايد.
 
مسأله 723- اگر بدل از غسل جنابت تيمم كند، لازم نيست براى نماز وضو بگيرد، ولى اگر بدل از غسل‏هاى ديگر تيمم كند، بايد وضو بگيرد، واگر نتواند وضو بگيرد، بايد تيمم ديگرى هم بدل از وضو بنمايد.
 
مسأله 724- اگر بدل از غسل تيمم كند و بعد كارى كه وضو را باطل مى‏كند براى او پيش آيد، چنانچه براى نمازهاى بعد نتواند غسل كند بايد وضو بگيرد، و اگر نمى‏تواند وضو بگيرد، بايد بدل از وضو تيمم نمايد.
 
مسأله 725- كسى كه وظيفه‏اش آن است كه بدل از وضو و بدل از غسل تيمم كند، همين دو تيمم كفايت مى‏كند و تيمم ديگرى لازم نيست.
 
مسأله 726- كسى كه وظيفه‏اش تيمم است اگر براى كارى تيمم كند، تا تيمم و عذر او باقى است، كارهايى را كه بايد با وضو يا غسل انجام داد، مى‏تواند به جا آورد؛ ولى اگر با داشتن آب براى نماز ميت يا خوابيدن تيمم كرده فقط كارى را كه براى آن تيمم نموده مى‏تواند انجام دهد، و در مورد تيمم به خاطر تنگى وقت به احتياط واجب ساير غايات را انجام ندهد.
 
مسأله 727- در چند مورد مستحب است نمازهايى را كه انسان با تيمم خوانده دوباره بخواند: اول آن كه از استعمال آب ترس داشته و عمدا خود را جنب كرده و با تيمم نماز خوانده است. دوم آن كه مى‏دانسته يا گمان داشته كه آب پيدا نمى‏كند و عمدا خود را جنب كرده و با تيمم نماز خوانده است. سوم آن كه تا آخر وقت، عمدا در جست‏وجوى آب نرود و با تيمم نماز بخواند و بعد بفهمد كه اگر جست‏وجو مى‏كرد، آب پيدا مى‏شد. چهارم آن كه عمدا نماز را تأخير انداخته و در آخر وقت با تيمم نماز خوانده است. پنجم آن كه مى‏دانسته يا گمان داشته كه آب پيدا نمى‏شود و آبى را كه داشته ريخته است.